تحقیق بررسی سیر تکاملی انسان از عالم دنیا تا قیامت از دیدگاه قرآن 20 ص (علوم انسانی)

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:37
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات20
حجم فایل41 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

مقدمه

یكى از موضوعات پیچیده اى كه در ذهن هر انسان كنجكاوى مى تواند وجود داشته باشد آن است كه مى خواهد بداند این جهان چگونه پدید آمده و نسل انسان چگونه بر روى زمین مستقر گردیده است ، زیرا نمى تواند باور داشته باشد كه اولین انسان بدون پدر و مادر خلق شده باشد، به لحاظ اینكه هر فردى در زندگى مشاهده گر آن است كه هر انسانى در ارتباط با پیوند یك پدر و یك مادر پدید مى آید و تاكنون شرایطى را مشاهده نكرده است كه انسانى بدون پدر و یا بدون پدر و مادر به وجود آمده باشد. اما انسان از این حقیقت غافل است كه وقتى خداوند متعال اراده فرماید، مى تواند موجودى را بدون پدر و یا بدون پدر و مادر بیافریند.

با تفكر و مطالعه در زمانى كه مخلوق و جهانى وجود نداشته است ، اراده خداوند متعال بر آن قرار مى گیرد كه جهانى بیافریند و موجوداتى در آن خلق نماید، مى توان دریافت كه بالاخره این جهان از نقطه اى آغاز گردیده است كه در آن هیچ موجود زنده اى وجود نداشته است .

مطالعه در نقطه آغازین خلقت براى ما بسیار دشوار است ؛ زیرا شواهدى از آن زمان در اختیار ما وجود ندارد كه براساس آن به استدلال آغازین خلقت بپردازیم .

در زمینه نقطه آغازین خلقت نظریه هاى متعددى از سوى دانشمندان ارائه گردیده است اما این نظریه ها سست بنیاد است و نمى تواند حقایقى را بطور شفاف در اختیار ما قرار دهد؛ زیرا كه هر فرضیه اى با نظریه دانشمندى دیگر، به آسانى مردود شناخته مى شود. بر همین اساس نمى توان بر نظریه هیچ دانشمندى در زمینه نقطه آغازین خلقت تكیه داشت و براساس آن به اطلاعات دقیق دسترسى پیدا كرد.

اما باید توجه داشت كه در معارف اسلامى ، بخصوص آیات قرآن كریم و روایات اسلامى كه هیچگونه خِلل و نقصى در مفاهیم آن وجود ندارد، نقطه آغازین خلقت براساس آنچه كه واقع گردیده ، تبیین شده است و با بررسى آنها مى توان نقطه آغازین خلقت و راز آفرینش را مورد بررسى قرار داد. چنین دیدگاهى مى تواند خلاء ناشى از این تفكر را در ذهن ما پُر كند و ما را به شناخت حقایق هستى و راز آفرینش راهنمایى كند.

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->

تحقیق بررسی ساده زیستی و مظاهر آن در قرآن و احادیث 18 ص (علوم انسانی)

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:37
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات18
حجم فایل53 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

بررسی ساده زیستی و مظاهر آن در قرآن و احادیث

مقدمه

یکی از موضوعاتی که در زندگی فردی و اجتماعی و مادی ومعنوی انسان تأثیر بسزایی دارد، ساده زیستی و قناعت است که متأسفانه کمتر به آن توجه شده است، در حالی که از نظر فرهنگ دینی، یکی از ارزش های متعالی به حساب می آید.

هر یک از افراد بشر با توجه به نوع بینش و نگرش خود به انسان، دنیا و لذت های آن، بهتر زیستن را تعریف می کند. کسی که انسان را تنها موجودی مادی می داند و دنیا و لذت هایش را نهایت بهره انسان از زندگی می بیند، زندگی توام با رفاه و داشتن امکانات بیشتر ملاک زندگی برتر می داند، و اما کسی که انسان را موجودی روحانی، سوار بر مرکب جسم می داند و زندگی در این دنیا را بخشی از زندگی انسان، نه تمام زندگی او می داند. و معتقد است حقیقت انسان روحی الهی، دعوت شده به کشتزار دنیاست. و هدف از این دعوت، بهره برداری انسان از این منزل، برای رسیدن به رشد و کمال می باشد، به طور قطع تعریف دیگری از زندگی بهتر ارائه می دهد. در چنین بینشی، دیگر جسم، اصل و همه کاره نیست بلکه از سهم متناسب خود در عالم حقیقت انسانی بهره مند خواهد شد.

ساده زیستی، پاسخ انسان های دانا به زندگی ناپایدار دنیاست که در پرتو آن، آرامش درون و برون حاصل می شود. بنا براین، ساده زیستی با نوع شناخت انسان و نگرش او به زندگی دنیا مرتبط است.

در عصر حاضر، دو نگاه افراطی و تفریطی به بهره مندی از مواهب الهی و مادیات دیده می شود. عده ای در مادیات دنیا غوطه ور شده و اسیر زرق و برق و تجملات آن گردیده اند و برخی مانند راهبان مسیحی و صوفیان مزور، تارک دنیا شده و از جهان ماده یا به کلی بی خبرند و یا می خواهند با زندگی زاهدانه، افکار مردم را به خود جلب کنند.

رشد فزاینده ی عوامل قدرت وثروت و ترویج مصرف گرایی در عصر حاضر، خطر روی آوردن به زندگی تجملاتی و فرو رفتن در مرداب دنیا را افزایش داده است.

وضعیت فوق و آثار زیان بار زندگی تجملاتی می طلبد که ویژگی ها ی ساده زیستی و آثار مثبت آن را بررسی کنیم تا از خطرات دل بستگی تام و تمام به مواهب دنیوی و تجمل گرایی در امان بمانیم.

ساده زیستی مورد نظر اسلام عبارت است از :عدم دل بستگی به مظاهر دنیا و رهایی از تجملات و تشریفات زاید زندگی و بی پیرایه بودن که مقابل آن، تجمل گرایی و رفاه زدگی است. 

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->

پژوهش و تحقیق پایان دوره قدمگاه و زیارتگاه ها 94 ص (علوم انسانی)

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:37
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات94
حجم فایل424 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

فصل اول :

معانی و مفاهیم قدمگاه  و زیارتگاه ها

مقدمه:

بانگاهی به مولفه های فطری انسان در می بابیم که انسان همواره طالب کمال در ابعاد  حقیقت طلبی ، زیبایی دوستی ، اخلاق ، علم دوستی  و... می باشد وبه تبع آن صاحبان این کمالات را دوست می دارد وبه انها نگاه ویژه دارد و علما روشن ضمیر در اثار خود به کرات این نکته را آورده اند که فلسفه ارتباط وعبادت ونیاز انسان به خدا از همین کمال دوستی نشات می گیرد .معارف نظری هر مکتبی نیازمند راهنمایی عینی و عملی و الگویی مقدس است که با عمل وحرکت  خویش انسان  را بسوی حقیقت ها وزیبایی ها رهنمون سازد( اسوه حسنه) .این الگوی عملی ، برای انسان های دیگر بسان چراغی برای پیدا کردن راه و معیار وسنجشی برای دوری از انحراف وگام برداشتن در مسیر تعالیم آن مکتب می باشد . زیارت گامی در راستای همین هدف یعنی الهام گرفتن از اسوه ها است. به نظر عقل سلیم چه ملاک ومعیاری بهتر از کسی که نفس الهی داشته وخود در این مسیر ثابت قدم بوده وهمواره با خطرها و  آسیب ها اشنا بوده است .در حقیقت زیارت مانند آیینه ای است که انسان خود را در مقابل آن انسان صاحب کمال  می گذارد وبه کاستی ها ونقاط قوت وضعف  و زاویه گرفتن ها  در خویش پی می برد . بی‌شک، تشویق به زیارت اولیای الهی، برای رسیدن به اهداف و آرمان‌های مقدسی است که در متن و کانون دین وجود دارد  در واقع، زیارت وسیله‌ای است برای ارتقای معنوی و رشد روحی.

زیارتگاه‌ها یکی از عناصر اجتماعی، فرهنگی یک قوم یا یک ملت محسوب می‌شوند. عناصری که نه تنها دارای کارکردهای اجتماعی هستند، بلکه جایگاه ویژه‌ای برای بروز رفتارهای فرهنگی خاص و همچنین تبادلات فرهنگی نیز به حساب می‌آیند. علت و انگیزه‌هایی برای پیدایی و به وجود آمدن این اماکن مقدس هست که ساختن یک مزار را علاوه بر تمایلات مذهبی، دارای انگیزه‌های سیاسی، اقتصادی و روانی نیز می‌سازد. از آنجا که اماکن مقدس در ارتباط مستقیم با فرهنگ یک قوم قرار دارند و فرهنگ نیز زاییده پدیده‌های اجتماعی – اقتصادی، مذهبی، تاریخی و سیاسی همان قوم است؛ بنابراین می‌توان زیارتگاه‌ها را در ارتباط با همه این پدیده‌ها دانست. کارکردهای زیارتگاه‌ها بسیار متنوع و متعدد است

 

معانی قدمگاه :

در لغتنامه های پارسی، قدمگاه به معنی جای نهادن قدم، طهارت خانه، جایی که پای پیامبری یا امامی و یا یک ولی به آنجا رسیده باشد یا اثری از آن در سنگ باشد، آمده است. البته در اینجا منظور همان معنای سوم است.در ایران قدمگاه های بسیاری وجود دارد که هر کدام را به یکی از امامان و یا پیامبران نسبت می دهند.

علت قداست قدمگاهها این است كه در تفكر شیعی، ائمه و بزرگان دین جایگاه بس بلند داشته و دارای كرامات هستند،لذا هر مكان و هر چیزی كه منتسب به آن بزرگواران باشد مورد احترام و تقدیس قرار می گیرد.

رد پای ائمه بر سنگ ها كه با عنوان قدمگاه ها یاد می شود، واقعیت نداشته و نوعی مبالغه گرایی است كه معمولاً از سوی توده مردم و غالباً بر اساس یك خواب، شكل گرفته و در جامعه فرهنگ سازی شده و شهرت یافته است. البته ائمه از برخی سرزمین ها عبور نموده اند،و همین عبور فواید و پیامدهای معنوی و مادی داشته؛ اما باقی ماندن رد پای آن حضرات بر سنگ ها خالی از واقعیت است، یا حداقل اثبات آن بسیار مشكل است.

 

 

 

معنای لغوی و اصطلاحی زیارت

زور : به فتح ( زا ) قصد و میل است ، زیارت در لغت ، دیدار كردن با قصد را گویند كه در ریشه این واژه ، مفهوم میل و گرایش نهفته است ؛ گویی زیارت كننده از دیگران روی گردانده و به سوی زیارت شونده تمایل دارد و قصد او را كرده است . [1]زرتُ فلاناً : او را سینه به سینه ملاقات كردم یا رجل زائرٌ ، و قوم زور : مردی و قومی زیارت كننده . [2]ریشه « زور » در قرآن ، چهار بار به صورت زُرْتُمْ ، تزاوَرُ ، الزور ، زوراً آمده است مثل : ( حَتَّی زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ ). [3]

« الزیارةُ » لغةٌ هی الحضور عندَ المزورِ ولكنّها فی عُرفِ الشیعة هی الحضورُ فی اِحدَی المَشاهدِ المقدّسةِ » ؛ حضور در پیشگاه شخص به جسم و جان ، با توجه قلبی و حضور دل نسبت به اولیای خدا زیارت است و زیارت یكی از اعمال پسندیده و سنت های برجسته است كه در احادیث معصومین ( علیهم السلام ) به آن تأكید شده است .

 

بررسی مفهومی واژه زیارت

در فرهنگ و اصطلاح مذهبی زیارت نوعی دیدار خاص (توام با اکرام) از بزرگان و پیشوایان دینی است چه به حسب ظاهر در قید حیات باشند و یا از دار دنیا رخت بر بسته باشند. در اصطلاح دینی زیارت تمایلی است كه افزون بر میل و حركت حسی ، قلب هم گرایش جدی پیدا كرده و به مزور نیز با تكریم و تعظیم قلبی و انس روحی همراه باشد.[4]

زایر یعنی مشتاق دیدار ، عاشق و دعوت شده به محفل دوست ، مجاهد در راه خدا ، مدافع حریم و ولایت ، محب باوفای اهل بیت علیهم السلام. [5]

بطورکلی زیارت را می توان از دو نگاه تعریف کرد : نگاه دینی  زیارت مجموعه ای از مناسک با معنای مشخص است و هدف از آن تقویت تجربه و پایبندی دینی است. هدف از زیارت، نیز درک این تجربه و افزایش پایبندی است و لذا مرکزیت در این دیدگاه، عمل زیارت و تجربه در پس آن است و نه نماد یا نهاد زیارتی. و از منظر تعریف گردشگری، زیارت سفری است که با قصد دیدار یا استفاده از جاذبه زیارتی صورت می گیرد و مرکزیت و نقطه ثقل در این دیدگاه، جاذبه گردشگریی است که مومنان را به سوی خود می کشاند.

 

حکمت و فلسفه زیارت

از آن جا كه فطرت عبارت است از ویژگی های آفرینشی و تكوینی وجود انسان كه با حیات عقلانی او هماهنگ است ، بدین جهت ملاك تعالی و تكامل انسان به شمار می رود و با معیارهای حیات طبیعی و غریزی انسان قابل توجیه نیست ؛ از این رو فطریات از نوعی قداست برخوردارند و جنبه ارزشی دارند . میل به دیدار و زیارت خدای تعالی نیز به عنوان یكی از مصادیق نیاز به یك امر مقدس و مفهوم قدسی و شایسته پرستش و تعظیم بشر به شمار می رود. [6]

ابوسعید ابوالخیر ، از شیخ الرئیس بوعلی سینا ، درباره تشرف به زیارت ، پرسشی می كند . ایشان در پاسخ می گوید : « در این هنگام ( هنگام تشرف به زیارت ) اذهان ، صفای زیادتری پیدا كرده ، خاطره ها با تمركز شدیدتری جلوه نموده و باعث نزدیكی به خداوند می گردد.  وجلوه ای از فیوضات را در خویش می یابد و احساس « تصعید وجودی » می كند ، خود را به خدا نزدیك تر می یابد ، دلش شكسته تر می شود ، با فطرتِ خدا آشنای خود ، صمیمی تر و درگوشی تر به نجوا می پردازد ، و تصمیم بر توبه ها و انابه ها ، از رهگذر همین توجه ها و تقرب ها پدید می آید .[7]

 

فلسفه زیارت

حضرت آیت الله جوادی آملی (حفظه الله) در خاستگاه وفلسفه زیارت می فرمایند : تعظیم، تکریم، گرامی داشت ویاد کردن انسانهای شایسته‌، هنرمند‌، فرهیخته‌، فرهنگ ساز، نقش آفرین، مصلح، متحول کنندگان تاریخ و .... نیز زنده نگه داشتن نام و یاد آنان پس از مرگ، لازمه ی محبت ، عشق ارادت انسان به نیکی ها و کمالات است و ریشه در فطرت و سرشت آدمی دارد. امروزه شاهدیم که ملتها و ملیتهای مختلف بزرگان علم، ادب و هنر خویش را با برگزاری سمینارها، همایشها، کنفرانس ها و ... گرامی می‌دارند. فضایل و کمالاتشان را بر می‌شمارند، این نکوداشت ها اختصاص به عصر حاضر ندارد بلکه در طول تاریخ ادامه داشته، هر چند که در کیفیت و کمیت مختلف بوده است. تلاش جوامع گوناگون برحفظ آثار نیکان و احیای میراث گذشتگان و رواج موزه‌ها نمونه ای از نکوداشت مفاخر نیاکان است. حتی بت پرستان نیز از آن جهت در برابر هیاکل چوبی و سنگی کرنش می‌کنند که آنها را صاحب کمال و برخوردار از جمال می‌پندارند هر چند در آن پندار و این کردار صائب نیستند. زیارت ، تكریم این گونه ارزش هاست ، و احیای قداست منسوب به اولیای خداوند با هدف ارتقای معنوی است . وقتی در زیارت ، انسان ناقص ، در برابر انسان كامل قرار می گیرد و به آن مدل و الگو توجه می كند ، انگیزه كمال یابی ، او را به قرب معنوی به خدا می كشد و زیارت ، مایه تقرب می گردد. زیارت، اعلام وفاداری صادقانه ی مرید است به مراد، ابراز علاقه‌ی مطیع است به مطاع و اعلام خود فراموشی جان بر کف مخلص است نسبت به جانان. زیارت عرضه‌ی خویشتن بر ترازو و ابزار سنجش است. زیارت‌، سفری مشتاقانه آگاهانه و عاشقانه است که از سرای دل آغاز می‌شود، از راه دل عبور می کند و سرانجام نیز در منزل دل به مقصد ومقصود می‌رسد و بار بر زمین می‌نهد. [8]

محبوب ترین بندگان نزد خداوند همان انسان های كامل و برگزیدگانی هستند كه قلّه های بلند تقوا و فضیلت را به وجود آورده اند . چهارده نور مقدسی كه به انسان و فرشتگان پرستش ذات باری تعالی را آموختند ، معصومانی كه خداوند ایشان را از هر لغرش ، اشتباه ، خطا ، نادرستی و . . . . پاك و دور نگاه داشته است . محبت ورزیدن به این وجودهای مبارك یك دستور الهی است و نیز كسی كه آنها را دوست بدارد ، خدا را دوست داشته و دشمنان آنان در ردیف دشمنان خداوند هستند [9]

خداوند خطاب به حضرت آدم می فرماید : اهل بیت پیامبر بهترین مخلوقات من می باشند كه به سبب وجود آنان به بندگان ثواب و عقاب داده می شود و باید در درگاه من به آنان توسّل جُست و هر گاه به تو ابتلائات دست دهد این وجودها را نزدم شفیع قرار ده و به وسیله آنان طلب حاجت نما و من سوگند یاد كرده ام هر كس ایشان را در درگاه من شفیع خود قرار دهد و به وسیله آنان نیاز خود را مطرح كند ، درخواستش را اجابت كرده و شفاعت آنان را بپذیرم. [10]

2- اقسام زیارت

1-2- زیارت به حواس ظاهره (حسّی) :

در چنین زیارتی انسان با حواس ظاهره مانند نگاه و مصافحه و بوسیدن ، مزور ( زیارت شونده) را زیارت می کند . زیارت حسی به تنهایی فضیلتی ندارد چنان که منافقین هم زیارت حسی داشته اند . ولی در دل بغض این عزیزان را در دل داشته اند .

 

2-2- زیارت در عالم خیال :

زائر در چنین حالتی بزرگوارانی را که در حضورش نیست در ذهن و خیال خود زیارت می کند مثلا با عکس وسایر نمادهای منسوب به آنان زیارت می کند .

امشب زغمت میان خون خواهم خفت                   از بستر عافیت برون خواهم شد

باور نکنی خیال خود را بفرست                            تا در نگری که بی تو چون خواهم خفت

 

3-2-  زیارت با دل :

در چنین زیارتی زائر از سویدای دل با مزور ارتباط برقرار نموده و او را زیارت می کند . در زیارت دل که زیارت حقیقی هست بعد زمانی و مکانی تأثیری ندارد . گر چه دوریم به یاد تو سخن می گوئیم      بعد منزل نبود در سفر روحانی

زیارت در تاریخ

زیارت دیداری مشتاقانه و احترام آمیز است ، زیارت یك انگیزه فطری در بشر دارد و انسان به طور فطری پیشوایان دینی و رجال خدمتگزار سیاسی و اجتماعی را در حال حیات بزرگ می شمارد. آداب خاص همراه با خواندن ادعیه بر مرقد بزرگان دینی یا ملی میان تمام ملل و پیروان مذاهب به اشكال گوناگون رایج بوده و این نشان می دهد كه زیارت و تكریم انسان های برجسته و صاحب كمال ، حتی بعد از مرگشان ، ریشه در فطرت بشر دارد.(هاشمی رفسنجانی،1386 ،ص227)

در حقیقت زیارت قبور بزرگان به بزرگداشت دین و علم و صلاح بر می گردد و ریشه در سرشت انسان دارد و همین علاقه و انگیزه فطری ،که دست خلقت در نهاد آدمیزاد نهاده است باعث ساختن معابد و زیارتگاه ها در دنیا شده است .( رکنی، 1362، ص 18)

 

 

 

 


[1] - دایرة المعارف تشیع ، ج 8 ، ص 564 .

[2] - مفردات ، ج 2 ، ص 169 .

[3] - سوره تكاثر ، آیه 2 .

[4] - مجمع البحرین ، ج 1 ، ص 305

[5] - بحارالانوار ، جلد 100، ص116

[6] - غزالی ،  ص 22

[7] - پاک نژاد ، 1361، ج 2 ، ص 37

[8] - جوادی آملی، 1389

[9] - مفاتیح الجنان ، فرازی از زیارت جامعه كبیره

[10] - بروجردی ، ج 1

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->

پژوهش و تحقیق پایان دوره شناخت لقمه حرام و آثار و پیامدهایی که در زندگی انسان 50 ص (علوم انسانی)

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:36
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات50
حجم فایل44 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

فصل اول : کلیات

موضوع: مقدمه

خوراکی که انسان می خورد مثل بذری است که در زمین ریخته می شود، اگر حلال و پاکیزه باشد اثرش در قلب به منزله سلطان بدن است ظاهر خواهد شد و قلبی می شود.

سر شار از صفا و از اعضاء و جوارحش جز خیر و نیکی نمی تراود: لکن اگر خوراکی پلید و حرام باشد قلب را کدر و تیره خواهد نمود. همناطور که گفته شد به طور حتم غذا، هم روی جسم اثر دارد و هم روح انسان را تحت تاثیر قرار می دهد. اسلام نیز هر دو موضوع را مورد دقت و کنکاش قرار داده است و در موارد بسیار انسانها را امر می کند غذای پاک و پاکیزه میل کنند. برای نمونه خداوند فرموده است « یا أَیُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ حَلالاً طَیِّباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبین »[1] ای مردم بخورید از آنچه که پاک و پاکیزه هست در روی زمین و از گام های شیطان پیروی نکنید چون او دشمن آشکار شماست.

منظور از حلالا و طیبا که در آیه بکار رفته

«حلالا» چیزی که برای ان منحی نباشد و «طیبا» به چیز پاکیزه گفته می شود که موافق طبع سالم انسانی است، نقطه مقابل حلال و طیب خبیث است که طبع آدمی از آن تنفر دارد.

بیان مسئله:

لقمه حرام معنای گسترده ای دارد و منظور از آن خصوص غذا نیست بلکه منظور هر نوع استفاده از چیزی است که از راه موازین شرعی و احکام الهی به دست نیامده باشد. چه از راه دزدی باشد یا رشوه یا کلاهبرداری یا کم کاری یا خمس و زکات ندادن یا بدون اجازه صاحبش دست بردن و تصرف کردن.

اگر کسی در خانه ای زندگی می کند که نان آور آن خانه رعایت احکام الهی و ادای حق الهی مثل خمس و زکات را نمی کند، اگر انسان بداند که این غذا از مال خمس و زکات نداده تهیه شده، در صورتی که بتواند باید اجتناب و دوری کند و اگر از توان و عهده او خارج باشد و باعث به هم ریختن اوضاع زندگی او می گردد می تواند از مرجع تقلید خود اجازه خوردن بگیرد و خمس ان غذا را حساب کند و وقتی برایش ممکن شد آن را پرداخت کند. البته باید توجه داشت در این مورد دچار وسواس و افراط نگردید، چون علم و آگاهی از این که این غذا حتما از مال خمس نداده یا زکات نداده تهیه شده کار آسانی نیست و وظیفه شرعی ما این است که تا وقتی اطمینان به این مطلب پیدا نکرده ایم، بدبین نباشیم و وسواس به خرج ندهیم و گرنه از چاله در می آییم ولی چاهی عمیق که چاه وسواس باشد سقوط می کنیم. نکته مهم این است که آثار وضعی لقمه حرام و مال و غذای مشکوک مربوط در صورت داشتن علم و آگاهی است و در صورت عدم علم و آگاهی هم اثر وضعی باقی باشد، کم رنگ و کم اثر است و با اعمال نیک و نیت خوب و عبادات از بین می رود، پس در عین حساس بودن و مراقب بودن باید از وسواس و بدبین بودن و جستجو در این مورد پرهیز کرد و تا زمانی که علم به حرام بودن نداریم از بدبینی و تربیت اثر دادن پرهیز کنیم.

هر مالی که مجوز شرعی برای تصرف در آن وجود ندارد مصداق لقمه حرام است و باید از آن پرهیز کرد.

اهمیت و ضرورت تحقیق :

مال حرام با سبب تاثیر شگرف منفی که در زندگی بشر دارد، یکی از مباحث پر اهمیت در فقه و زندگی است. احکام بسیاری در منابع اسلامی برای تبیین مال حرام وجود دارد چرا که انسان باید در این حوزه بیشترین توجه و دقت را داشته باشد تا زندگی پاک و سالمی در دنیا ایجاد و مسیر کمال را به خوبی بپیماید. افراد دنیا گرا، با مال و منال این دنیای فانی دل می بندند و می کوشند از هر راهی هر چند نامشروع ان را به دست آوردند و گاه در لباس دین و مذهب، به توجیه می پردازند تا مال حرام را برای خود حلال و مال حلال و مشروع را نامشروع سازند. انسان اشتباها فکر می کند که تامین و تحصیل نیازهای مادی و جمع آوری و تکاثر مال، هدف اصلی است و تمام همت و تلاش خود را مصرف تحصیل و تامین ان می کند این گونه است که مسیر نادرست را انتخاب می کند تا اموال زیادی را کسب کند برخی از مردم نه تنها تمام همت خود را برای تحصیل مال می گذارنند، بلکه به راه های حلال و مشروع بسنده نمی کنند و با سوگند دروغ، پرداخت مال رشوه به قضاوت به منظور دست یابی به اموال دیگران، تجاوز به اموال یتیمان، تصرف ناحق در اموال دیگران و مانند آن در صدد بر می آیند تا مال بیشتری گردآوری و در اختیاری داشته باشند. بنابراین گرایش انسان به مال و تحصیل ان امری طبیعی است زیرا انسان می خواهد به نیازهای مادی و دنیوی خود از تغزیه و آسایش پاسخ دهد و از امنیت غذایی و سر پناهی و جسم و جان بر خوردار گردد، اما تصویر نادرست از هستی و اهداف و فلسفه آفرینش موجب می شود تا برخی ها به جنبه مادی زندگی، اصالت بخشند و زندگی را در همین محدوده دنیای فانی و مدت کوتاه عمر خلاصه کنند و بر همین اساس گرفتار احساس کاذب جاودانگی در سایه مال و ثروت می شوند و آن را مایه جاودانه شدن خود می شمارند. از این رو گرفتار جمع آوری و تکاثر مل می شوند و تا لحظه مرگ نیز از کسب و تحصیل آن دست بر نمی دارند.

اهمیت و ضرورتی که مسئله شناخت لقمه حرام و آثار و پیامدهایی که در زندگی انسان دارد باعث شد تا تصمیم بگیرم در این باره تحقیق کنم.

هدف تحقیق:

هدف از انجام این پژوهش بررسی لقمه حرام و اثرات ان در زندگی می باشد.

تعاریف و مفاهیم:

معنای نحوی حرام

فیروز آبادی در کتاب «القاموس المحیط» می نویسد: «ح ز م به کسره (الحرم) به معنی حرام است و جمع آن حرم می باشد حرم علیه: آنچه که حلال نیست». و قد حرم علیه الشی: در لغت به معنی حرام است.

ابن فارس می نویسد:«حرم ریشه واحد می دارد و آن منع تشدید است. پس حرام ضد حلال است.» همچنین در اقرب الموراد آمده است: «اصل تحریم منع است و حریم ضد تحلیل است.»

و راغب نیز در کتاب با ارزش «مفردات» گفته است: «حرام به معنی ممنوع و ضد حلال است و چیزی که از آن منع شده باشد و ممنوع بودن از چیزی یا : الف: به تکیف و قدرت الهی است. ب: برای منع قهری و جری که از نتیجه حاصل می شود. ج: یا از جهت منع عقلی یا شرعی است. د: یا از ناحیه کسی است که فرمانش پذیرفته می شود.

معنای اصطلاحی حرام: حرام آن چیزی است که خداوند حرام کرده است (و الحرام ما حرم الله فی کتابه) و حرام را غیر لذیذ می دانند، زیرا شرع استفاده از آن را نهی می کند.

حرام : به معنای ممنوع است، وقتی می گویند فلان کار حرام است، معنایش این است که ارتکاب آن ممنوع است و مالی که از طریق نامشروع به دست آید حرام، و استفاده  کردن از آن موجبی عذاب در روز قیامت است.

حرام امری است که خداوند به طور حتم از آن نهی کرده باشد، به نحوی که اگر کسی خلاف آن عمل کند در قیامت مورد خشم و عقاب او قرار می گیرد و گاهی دو دنیا نیز به مجازات شرعی دچار می شود. از این رو می توان گفت حرام ، چیزی که ممنوعش در آن وجود داشته و مخالف با امر حلال باشد.

لقمه حرام:

سرمایه ای که مجوز شرعی برای تصرف در آن وجود ندارد مصداق لقمه حرام است و باید از آن پرهیز کرد. «لقمه حرام» با شنیدن این واژه فورا غذای تصور می شود که از راه حرام به دست امده و خوردن ان شرعا ممنوع است، یعنی نباید خورد اما این تمام داستان نیست لقمه حرام÷÷÷÷÷ برای ورود به بحثی گسترده و دامنه دار والبته بسیار مهم به نام «مال حرام». در فرهنگ تعالی بخش اسلام، لقمه حرام مختص مواد خوراکی نموده و حرام بودنش هم منحصر در روانه کردن ان به دتسگاه گوارش نمی باشد لقمه حرام اصطلاحا به مالی گفته می شود که از راه غیر شرعی به دست امده و سرگونه تصرف در ان (نه فقط خوردن) نیز ممنوع  است و حرام.

حرام خوار علاوه بر اینکه گناه بزرگی مرتکب شده است بلکه از مال حرام که در ان تصرف نموده، نفع نمی برد و ان مال برکت ندارد.[2] پس اگر کسی پولی را ظالمانه به دست اورد، اما آن را خرج خوراک نکرد، بلکه لباس خرید و پوشید یا ان را کرایه ماشین بدهد او نیز مصداق خوردن مال حرام است و این همان تعبیری است که آیات و روایات هماهنگ با فرهنگ محاوره مردم از ان استفاده کرده است و می گویند که او پول مردم را خورد در حالی که ریالی از این پول لقمه ای نشده و از گلوی پایین نرفته است.

پس مال حرام مالی است که از راه نامشروع و مخالف دستورات الهی به دست اید و مطلقا تصرف در ان حرام است. خواه به مصرف خوردن و آشامیدن برسد، خواه صرف پوشاک و مسکن و نظیر ان شود.

در اسلام أکل یا همان مطلق تصرف در این گونه اموال، حرام است زیرا آیات و روایات فراوانی با صراحت تمام مردم را زا هرگونه تصرف در اموالی که ار راه نامشروع به دست امده و مصداق مال حرام شده اند باز می دارند و اجازه چنین کاری را به انها نمی دهند.

لقمه حرام که با تعابیر گوناگون در آیات و روایات مشاهده می شود محدود به چند دانه برنج و لقمه نان نمی شود. بلکه منظور از این واژه هر گونه چیزی که از راه نامشروع و ناحق و بدون مجوز شرعی به دست اید و مراد از خوردن ان نیز فرو بردن آن به داخل گلو نمی باشد بلکه هر گونه تصرف در آن مال ، بدون مجوز شرعی و رضایت  صاحب آن است.

 

 

 

 


[1] بقره آیه 168

[2] عصاره دین آیت الله العظمی مظاهری، مسئله 31

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->

پژوهش و تحقیق پایان دوره پژوهش و سیستم مدیریت محتوا cms ص 61 (فنی و مهندسی)

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:36
مارال
دسته بندیفنی و مهندسی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات61
حجم فایل568 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

 خلاصه پایان نامه:

در این پروژه تحقیقاتی ابتدا با نگاهی گذرا و مختصر سیستم های مدیریت محتوی معرفی شده است سپس بر روی یك نمونه cms به نام postnuke تمركز كرده و معرفی و تجزیه و تحلیل آن آمده است.

ابتدا سعی شده كه مراحل نصب را به صورت گام به گام و بصری ذكر گردد.

همچنین تعدادی از ماژول ها و theme های آن معرفی شده كه در بخش مستندات نمونه ای از كدهای برنامه نویسی ماژول هم آورده شده است ضمنا برای آشنایی بیشتر نكاتی راجع به توسعه ماژول و نحوه ماژول نویسی هم آمده است.


مقدمه:

امروزه پیشرفت تكنولوژی روند رو به رشدی را به سرعت طی می‌كند و در این میان كامپیوتر و IT نقش اساسی را بر عهده دارند و دنیای بزرگ ما را به دهكده كوچك جهانی تبدیل كرده اند.

اینترنت، فضای سایبر و سایت های وب همگی مسئول ارتباط ما با این دهكده جهانی اند، از طرفی كاربران برای انجام امور مختلف خود همیشه فاكتورهای خاصی را در نظر دارند از این رو دانشمندان IT همواره سعی كرده اند با خلق مفاهیم و تكنولوژی های جدید همه فاكتورهای اساسی كاربران ازجمله كارایی، سرعت، دقت، امنیت، آسانی و زیبایی و ... را تا حد مطلوب مورد توجه قرار دهند.

سیستم های مدیریت محتوی یا cms یكی از این دستاوردها است كه دراین مجال اندك سعی شده است تا حدودی به آن پرداخته شود و به عنوان نمونه روی سیستم مدیریت محتوی خاصی به نام postnuke تمركز شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

سیستم های مدیریت محتوی (cms)

 

 

فصل اول

سیستم مدیریت محتوا (CMS) چیست؟

دنیای امروز دنیای اطلاع رسانی است. در صحنه رقابت تنگاتنگی كه امروزه بین شركتها و موسسات وجود دارد، یكی از اصول اولیه برای بقا و پیشرفت اطلاع رسانی صحیح و لحظه به لحظه است. واضح است كه اولین وسیله ارتباطی و اطلاعاتی در عصر حاضر شبكه جهانی اینترنت می‌باشد. تقریبا هیچ شركت یا موسسه ای را در دنیا نمی‌توانید پیدا كنید كه در زمینه كاری خود موفق باشد بدون اینكه از طریق وب سایت اینترنتی خود را به دیگران معرفی كرده باشد. با توجه به اهمیت بالایی كه پایگاه های اینترنتی در دنیای تجارت دارند،‌معمولا مدیران ارشد شركتها تمایل دارند خود شخصا بر محتویات آن نظارت داشته باشند این در حالی است كه آنان معمولا فاقد دانش فنی در مورد نحوه طراحی و تولید و ایجاد تفكرات در یك سایت اینترنتی هستند. در این موارد سیستم مدیریت محتوا می‌تواند بهترین راه حل باشد. سیستم مدیریت محتوا CMS چیست؟ این سیستم ها كه امروزه در وب به نام CMS شناخته می‌شوند مخفف Content Management System می‌باشند كه یك برنامه نرم افزاری روی سرور هستند و به مدیر سایت اجازه می‌دهند تا بدون نیاز به طراحی دوباره سایت محتوای سایت را تغییر دهد. سیستم مدیریت محتوای سایت این امكان را به شما می‌دهد خودتان سایت خود را تولید كرده و آن را به طور كامل مدیریت نمایید و برای این امر نیاز به دانش تخصصی در این زمینه ندارید. با استفاده از این نرم افزار بسیار ساده تر از آنچه تصور كنید می‌توانید بخشهای مختلف سایت خود را مدیریت كنید بخشهای جدید ایجاد كرده و به سایت خود اضافه كنید و یا محتویات آنها را تغییر دهید. برای این منظور حتی لازم نیست اطلاعات را مجددا بر روی وب سرور خود بارگذاری كنید. كلیه این تغییرات بلافاصله پس از آنكه دستور تغییر وارد می‌شود اعمال می‌شوند همه چیز بسیار ساده تر از آنچه شما تصور می‌كنید انجام خواهد شد. چرا شما یك CMS لازم دارید؟ اگر سایت شما هر چند وقت یكبار به روز می‌شود می‌توانید بجای اینكه هر بار به یك شركت طراحی وب مراجعه كنید خودتان با استفاده از برنامه های مدیریت محتوا تغییراتتان را روی سایت اعمال كنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل دوم:

Postnuke


بخش اول: كلیات postnuke

معرفی postnuke

Postnuke یك بسته نرم افزاری است كه برای مدیریت محتوی، انجمن ها و همكاری بر روی سایت ایجاد شده است. این بسته به عنوان یك نرم افزار opensource به طور رایگان، تهیه شده است (تحت لیسانس عمومی‌GNU)

به عبارت دیگر postnuke انحصاری شده وقانون كپی رایت دارد اما در مقابل ما آزادی های بیشتری داریم.

ما در اینجا مجاز به كپی كردن، استفاده و تغییر post nuke هستیم البته در صورتیكه موافق نكات زیر باشیم.

-سرویس برنامه را به دیگران بدهیم

-مجوز اصلی و كپی رایت را حذف نكنیم و یا تغییر ندهیم و همین مجوز را برای هر كاری مشتق شده دیگر به كار ببریم.

مجوز را كاملا با تمام جزئیات مطالعه كنیم و اگر سوالی داشتیم مستقیما با مسئول كپی رایت تماس بگیریم.

Postnuke روی هر كامپیوتری كه می‌تواند php را اجرا كند وانوع مختلفی از پایگاه داده مخصوصا mysql را پشتیبانی می‌كند، می‌تواند اجرا شود.

كلمه postnuke به خاطر این برای این نرم افزار انتخاب شده است كه این پروژه یك انشعاب از php- nuke است از این رو نام آن nukenpost انتخاب شده است.

سابقه postnuke

Postnuke یك توسعه دهنده فعال و پر جنب و جوش جهانی و مبتنی بر كاربر دارد. توسعه آن توسط پنج عنصر بنیادی آغاز شده است.

بسیار سخت است كه بگوییم این نرم افراز برای استفاده، آسان باشد در حقیقت این نرم افزار باید تا حد امكان حسی و مبتنی بر درك مستقیم باشد.

همزمان با رشد و گسترش postnuke و انجمن ها، ورودی های بیشتری از گستره متفاوتی از مردمی‌كه درموقعیت های واقعی متفاوت بودند، دریافت شده است. مثلا هم اكنون postnuke نه تنها روی سایت های كوچك سر گرمی‌استفاده می‌شود، بلكه در تجارت های كوچك دبیرستانها و شركت ها هم استفاده شده است.

تعداد روبه رشدی از مردم اطراف دنیا در حال همكاری كردن با postnuke به طرق مختلف هستند.

یك ویژگی مهم postnuke سایت آن است كه یك نقطه مركزی برای اطلاعات، بحث و همكاری بین كاربرانی كه جز مدیران سیستم، طراحان وب، محققین و توسعه دهندگان هستند، فراهم می‌كند همانند postnuke، این سایت همیشه در حال رشد است تا متناسب با نیازهای انجمن باشد و مانند postnuke همیشه رایگان خواهد بود. به عبارت دیگر طراحی و توسعه postnuke و توسط یك فلسفه خاص از تقسیم كار و باز خورد به انجمن هدایت شده است.

مجوز postnuke

نام postnuke یك نام تجاری ثبت شده است و ما مجازیم كه نام این نر افراز را برای هر فعالیتی كه وابسته به این نرم افزار است، استفاده كنیم.

این برنامه، نرم افزار رایگان است و می‌توانیم آن را دوباره توزیع كنیم ویا تحت شرایط مجوز عمومی‌كلی GNU چناكه توسط بنیاد نرم افزاری رایگان منتشر شده است. به عنوان نسخه شماره 2 مجوز یا هر نسخه بعدی دیگر آن را اصلاح كنیم.

این برنامه با امید به اینكه مفید خواهد بود توزیع شده اما هیچ گارانتی حتی برای قابلیت بازرگانی یا تناسب داشتن برای هدف خاصی ندارد.

خصوصیات اصلی postnuke

Postnuke یك محصول فعال و در حال رشد است در زیر بعضی از خصوصیات وعملكردها و توابع درونی آن لیست شده است.

-        واسط ساده كم حجم، موثر، سازگار و با تكنولوژی آسان مرورگر

-   قابلیت نصب آسان روی غلب ایستگاههایی كه php را پشتیبانی می‌كنند و تنها به یك پایگاه داده احتیاج دارد البته قابلیت اشتراك هم دارد.

-        پشتبیانی مطلق پایگاه داده در بیشتر قسمتهای مهم پایگاه

-        تاكید بر روی امنیت قوی به طور كل، تمام فرمها چك شده اند، داده ها معتبرند و ...

-   بیشتر نواحی ورود متن از منابع، اتاق گفتگو، ورودی ژورنال ها و ...) می‌تواند با استفاده از یك ویرایشگر HTML داخلی wysiwyG[1] ویرایش شوند.

-        سایت توسط یك كاربر admin كه در طول نصب تعریف می‌شود، مدیریت می‌شود.

-        قابلیت های plug – in به كاربران یا مدیر اجازه می‌دهد كه سایت خود را سفارشی كنند.

-        ماژول های plug- in می‌توانند به برنامه های نصب postnuke اضافه شوند.

-   بسته های زبان plug- in اجازه می‌دهند كه هر زبانی را به صورت كاملا محلی داشته باشیم. هم اكنون بیش از 34 بسته زبان وجود دارند.

-   كد برنامه php قابل فهم و روشن نوشته شده تحت یك مجوز GPL است، به راحیت قابل تغییر است تا متناسب با نیاز ما در آید.

-   اهداف برنامه این است كه درگیری مدیر را به حداقل مقدار كاهش دهد در حالیكه امنیت را در سطح بالا نگه می‌دارد.

-   با پشتبیانی كردن از محدوده ای از مكانیزم های سندیت از طریق ماژول های تصدیق و سندیت plug- in اجازه بر قراری  قانون جامعیت آسان، توسط سیستم های موجود را می‌دهد.

-   روش LDAP: حساب های ورودی كاربران می‌توانند از طریق یك سرور LDAP بررسی شوند. مدیر می‌تواند مشخص كند چه فیلد هایی استفاده شود.

-   IMAP، POP3، NNTP: حساب های ورودی كاربران از طریق یك سرور پست الكترونیكی یا اخبار بررسی می‌شوند. SSL، گواهی نامه ها و TSL پشتیبانی می‌شوند.

-   پایگاه داده خارجی: هر پایگاهی كه حداقل شامل دو فیلد باشد می‌تواند به عنوان یك منبع سندیت خارجی استفاده شود.

-   هر شخص تنها به یك حساب برای كل سرور احتیاج دارد. هر حسابی می‌تواند قابلیت های دسترسی متفاوتی داشته باشد.

-   هر كاربر می‌توانند محدوده زمانی خودش را تعریف كند و هر تاریخی در postnuke به آن محدوده زمانی ترجمه می‌شود.

-   هر كاربر می‌تواند زبانی را كه برای واسط postnuke استفاده می‌شود. (انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، اسپانیایی، پرتقالی و ....) انتخاب كند.

-        امكان جستجو در سایت

-        API پیشرفته (واسط برنامه نویسی كاربردی)

-        ترویج همكاری، ارتباط و انجمن ها در محدوده مفاد و مندرجات

-   سیستم مجوزهای گروهی پیشرفته كاربر و همچنین لیست كوتاهی از ماژول های قابل دسترس به شرح زیر است.

-        انتشار اخبار

-        مدیریت محتوی

-        منابع قابل استفاده RSS

-        محل اخذ آراء

-        ماژول های پرچم ها و علائم

-   ماژول های توضحیات (اجازه می‌دهد ماژول های دیگر كه شامل فایل های دانلودی لینك های وب، اخبار و نشریات می‌باشند، توضحیات خود را به محتویات ارسال شده بچسبانند.

-        ماژول FAQ

-        ماژول اتاق گفتگو

-        ماژول لیست اعضا

-        ماژول پیغام خصوصی

 

بخش دوم: نصب postnuke

این بخش چگونگی نصب postnuke را برای اولین بار نشان می‌دهد و به بعضی از جزئیات درباره برخی از مراحل آن می‌پردازد تا گوناگونی گسترده ای از تفاوت های كمی‌كه بین نصب وب سرورها است را پوشش دهد بنابراین این بخش از سند ممكن است طولانی و پیچیده به نظر برسد.

بخش های این سند شامل:

1-   نیازمندیها

2-   دانلود

3-   ساختار فایل

4-   ایجاد یك فهرست داده

5-   ایجاد یك پایگاه داده

6-   تنظیمات مجوز برای فایل config.php

7-   استفاده از سایت postnuke

Postnuke در ابتدا در لینكوس و با استفاده از mysql , Apache و php توسعه داده شده اما متناوبا توسط postgresql روی macos , windowsxp و سیستم عامل های ؟ 6، آزمایش شد.

 


wysiwyG: what you see is what you get [1]

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->

پژوهش و تحقیق پایان دوره سلنیوم و اصلاح الودگی ان در خاک 85 ص (علوم انسانی)

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:36
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات85
حجم فایل610 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

  فصل اول- خصوصیات سلنیوم

مقدمه:

اولین اطلاعات ثبت شده در این مورد توسط ماركو پولو در سال 1295   میلادی بوده است كه در مناطق غربی چین ونزدیك تبت و مغولستان حیواناتش بعد از چرای گیاهان آن منطقه شروع به تلو خوردن می‌نمودند كه امروزه می‌دانیم ناشی سمیت حاد سلنیومی‌بوده است.

برای اولین بار سلنیوم توسط Berzelius كه در سال 1817 یا 1818 رسوبات و لجنهایی كه از اكسیداسیون اكسید سولفور سنگ مس بدست می‌آمد را مورد بررسی قرار داد كشف شد وی متوجه شد كه در بین آن عنصر جدیدی وجود دارد اما در آن هنگام آنرا با تلوریم اشتباه گرفتند بعد از گذشت ربع قرن Arnold به گوگرد قرمز توجه كرد و متوجه موادی در رسوبات آن شد و آنرا Sulfurrubeum نامید. به هر حال تا سال 1950  كسی متوجه وجود سلنیوم نبود فقط می‌دانستند كه درجدول تناوبی عنصری وجود دارد كه بار گوگرد (s) و عنصر تلوریم (Ti) هم خصوصیات است. و حتی خصوصیاتی به طور مشترك با هر یك از آنها دارد یعنی هم خصوصیات فلزی و هم غیر فلزی را داراست و در حالت سمیت،5  برابر خطرناك تر از آرسنیك می‌باشد؛ در نهایت آنرا سلنیوم نامیدند و بیان نمودند كه این عنصر در محدوده خیلی كوچكی برای جانواران قابل استفاده می‌باشد.

در كل سلنیوم از عناصر كم مصرف می‌باشد كه باعث سلامتی فرد یا گیاه یا حیوان می‌گردد، ولی همانطور كه گفته شد مقدار نیاز به سلنیوم خیلی كم است.

سلنیوم اغلب در پروتئن ها موجب ساختن سلنوپروتئن ها می‌گردد كه برای تولید آنزیمهای آنتی اكسیدان مهم هستند این آنتی اكسیدانها به كمك Se-Pt ها در حفظ سلامتی سلولها كه مورد خطر رادیكالهای آزاد اكسیژن می‌باشند موثرند به صورت خلاصه باید گفت رادیكالهای آزاد بطور طبیعی در متابولیسم اكسیژن ساخته می‌شوند كه ممكن است در ایجاد بیمارهای مزمن مثل سرطان و بیمار قلبی و عروقی و یا حتی در انجام فعالیتهای منظم غده تیروئید و سیستم دفاعی بدن نقش داشته باشند.

یكی از راههای مطمئن جذب سلنیوم خوردن غذاهای گوشتی وگیاهانی است كه در مناطقی با خاكهای سرشار از سلنیوم می‌رویند كه در ادامه بطور مفصل راجع به آن بحث خواهد شد. و در نهایت نتجه گیری می‌گردد كه كمبود یا سمیت سلنیوم در بدن انسان تحت تاثیر مقدار سلینوم در بدن دامها و حیواناتی است كه انسان از آن تغذیه می‌كند و آنها هم به نوبه خود متاثر از گیاهان منطقه و خاك آن نواحی اند البته در این میان عواملی چون اقلیم و pH هم موثر خواهند بود.

 

خصوصیات فیزیكی و شیمیایی: سلینوم

همانطور كه در جدول شماره یك نشان داده شد سلنیوم عنصری با عدد اتمی‌34 و وزن اتمی‌78.96 و چگالی 79/4 گرم بر سانتیمتر مكعب در 20 درجه سانتگراد است. حجم اتم آن 45/16 سانتیمتر مكعب بر مول می‌باشد و جزء عناصر غیر فلزی و از گروه شش جدول تناوبی است كه معروف به chalcogen می‌باشد.


جدول 1: خصوصیات عمومی‌سلینوم

Name

Selenium

Symbol

Se

Atomic number

34

Atomic weight

78.96

Density @ 293 K

4.79 g/cm3

Atomic volume

16.45 cm3/mol

Group

Non-Metal, Chalcogen

Discovered

1818

 

همانطور كه در جدول شماره دو نشان داده شده است دمای ذوب این عنصر 490.2 درجه كلوین و دمای جوش آن 958 درجه كلوین برابر با 685 درجه سانتیگراد می‌باشد و همچنین انرژی ویژه ذوب آن 6.694 كیلو ژول بر مول است و گرمای ویژه تبخیر آن 37.7 همچنین فشار بخار این عنصر در 494 درجه كلوین برابر 0.695 پاسكال است می‌باشد.

 

جدول  2: خصوصیات فیزیكی سلینوم

State (s, l, g)

s

Melting point

490.2 K

Boiling point

958 K

Heat of fusion

6.694 kJ/mol

Heat of vaporization

37.70 kJ/mol

Vapor pressure 0.695 pa at 494 K

Speed of sound 3350 m/s at 293.15 K

 

همانطور كه در جدول (شماره-3) انرژیهای یونش عنصر سلنیوم نشان داده شده است.

اولین انرژی یونش این عنصر490.9 كیلو ژول بر مول و دومین انرژی یونش آن 2044.5 كیلوژول بر مول و سومین انرژی یونش آن 2973.7 كیلو ژول بر مول و چهارمین یونش آن  4144 كیلو ژول بر مول می‌باشد و با توجه به اینكه گرمای یونیزاسیون آن 227 كیلوژول بر مول اتم است دارای الكترونگاتیوی 2.55 می‌باشد.

جدول 3: انرژی یونش سلنیوم

1st ionization energy

940.9 kJ/mole

Electronegativity

2.55

2nd ionization energy

2044.5 kJ/mole

Electron affinity

194.97 kJ/mole

3rd ionization energy

2973.7 kJ/mole

Specific heat

0.32 J/gK

4th ionization potential

4144 Kj/mol

Heat atomization

227 kJ/mole atoms

 

در جدول (شماره –4) نشان داده شده است كه آرایش الكترونی این عنصر به صورت  می‌باشد و حداقل عدد اكسیداسیون آن -2 و حداكثر آن 6 است.

 

جدول 4: آرایش اتمی‌و عدد اكسیداسیون سلنیوم  

Shells

2,8,18,6

Electron configuration

[Ar] 3d10 4s2 4p4

Minimum oxidation number

-2

Maximum oxidation number

6

Minimum common oxidation number

-2

Maximum common oxidation number

6

 

همانطور كه در جدول (شماره –5) نشان داده شده است. آرایش فضایی آن به صورت ساختار صندلی شكل است به رنگ مشكی،با حالت سمیت برای مصارف پزشكی و صنایع چاپ است كه دارای سختی 2 در جدول موس می‌باشد و به 6 فرم در طبیعت یافت می‌شود.

جدول 5: خصوصیات ظاهری سلنیوم

Structure

parallel chains

Color

black

Uses

Xerography, medicines

Toxicity

yes

Hardness

2 mohs

Characteristics

6 forms

در جدول (شماره-6) نشان داده شده است كه سلنیوم در واكنشهای شیمیایی شركت كرده و مثلا در واكنش با هوا به صورت Seo2 در می‌آید و یا در واكنش با NaoHوHcl 6 مولار واكنشی نشان نمی‌دهد ولی در واكنش با HNo3 15 مولار واكنش به صورت ملایم صورت می‌گیرد و حاصل آنx H2Seo3,No است.

جدول 6: واكنشهای سلنیوم با مواد دیگر

Reaction with air

vigorous, w/ht =>SeO2

Reaction with 6M HCl

none

Reaction with 6M HCl

none

Reaction with 15M HNO3

mild, =>H2SeO3, NOx

Reaction with 6M NaOH

 

 

 

 

     

 

در جدول (شماره –7) اشكال سلنیوم مشخص گردیده است. این عنصر دارای 9 ایزوتوپ شخص می‌باشد و در كل برای آن 15 ایزوتوپ پیشبینی می‌كنند.

و فرمهای مختلفی در طبیعت دارد كه به صورت هیدرید (seH2)، اكسید (Seo2,Seo3) كلرید (Se2Cl2,Se4 Cl16) می‌باشند.

جدول 7: اشكال سلنیوم

Number of isotopes

6

Hydride(s)

SeH2

Oxide(s)

SeO2 SeO3

Chloride(s)

Se2Cl2 Se4Cl16

 

در جدول (شماره-8 )شعاعهای اتمی‌و یونی و نیز شعاعهای كووالانسی و واندروالسی عنصر سلنیوم نشان داده شده است.

جدول 8: شعاعهای اتم و یون سلنیوم

Ionic radius (2- ion)

184 pm

Atomic radius

119 pm

Covalent radius

116 pm

Vander waals radius

190 pm

در جدول 9: هدایت الكتریكی سلنیوم نشان داده شده است.

جدول9: هدایت الكتریكی سلنیوم 

Thermal conductivity

0.52 J/m-sec-deg

Electrical conductivity

 106/m.ohm

Polarizability

3.8 A^3

 

 

 

     

در جدول (شماره-10 )همانطور كه نشان داده شده است به نه مورد از ایزوتوپهای سلنیوم اشاره گردیده كه از میان آنها دو ایزوتوپ se 72 و se 79 در طبیعت وجود ندارد و ایزوتوپهای se 76و se 77  و se 78 هر كدام به ترتیب با 44,43,42 نوترون پایدار می‌باشند و سه ایزوتوپ باقی مانده یعنی se 75  با 119.7 روز، se 79 با

1.13 106 سال و se 82  با1020 1.08 سال دارای نیمه عمری نسبتا طولانی می‌باشند

جدول 10: ایزوتوپهای عنصر سلنویم

iso

NA

half-life

DM

DE MeV

DP

72Se

{syn.}

8.4 d

Ε

0.335

72As

74Se

0.87%

Se is stable with 40 neutrons

74Se

0.87%

Se is stable with 40 neutrons

75Se

{syn.}

119.779 d

Ε

0.864

75As

76Se

9.36%

Se is stable with 42 neutrons

76Se

9.36%

Se is stable with 42 neutrons

77Se

7.63%

Se is stable with 43 neutrons

77Se

7.63%

Se is stable with 43 neutrons

78Se

23.78%

Se is stable with 44 neutrons

78Se

23.78%

Se is stable with 44 neutrons

79Se

{syn.}

1.13 E6 y

β

0.151

79Br

80Se

49.61%

Se is stable with 46 neutrons

80Se

49.61%

Se is stable with 46 neutrons

82Se

8.73%

1.08 E20 y

β

2.995

82Kr

خصوصیات و اشكال سلنیوم در طبیعت:

برای سلنیوم شكلهای زیاد آلوتروپیك وجود دارد كه از بین 3 گونه آن كاملا شناسایی شده است.

سلنیوم می‌تواند به صورت آمورف و یا كریستالی باشد نوع آمورف آن به رنگ مشكی و یا قرمز مایل به شكلی و نوع منوكریستالی آن به رنگ تیره است و نوع كریستالی هگزاگونال آن كه دارای پایداری زیادی است به رنگ خاكستری با جلای فلزی می‌باشد.

در واقع عنصر سلینوم به حالت غیر رسمی‌است و به طور كلی به عنوان یك عنصر ریز مغذی (trace element) معرفی شده است، اما به هر حال هیدروژن س؟ و تركیبات دیگر سلنیوم به شدت سمی‌می‌باشد و خصوصیاتی مشابه آرسنیك در واكنشهای بیولوژیكی دارد.

سلنیوم در طبیعت دارای 9 ایزوتوپ شناخته شده است كه در كل برای آن حدود 15 ایزوتوپ تخمین می‌زنند و با توجه به آنكه عضو گروه گوگرد است خصوصیاتی مشابه به آن برایش در نظر می‌گیرند.

شایان ذكر است كه در زمان نبودن اكسیژن خاك حالت اسیدی پیدا كرده در این زمان سلنیوم می‌تواند وارد گیاهان و میكروارگانیزمها (به مقدار كمتر) گردد. مورد بعدی اینكه سلنیوم عنصری نمی‌تواند به راحتی در آب حل گردد و از اشكال محلول خود پویایی كمتری دارد بنابراین حتی در حالت اسیدی بودن خاك هم در خاك باقی می‌ماند كه البته در این حالت از نظر سمیت خطر كمتری دارد.

تركیبات مختلف سلنیوم می‌توانند نسبتا در آب حل گردند و اغلب اوقات بسیار متحرك و پویا هستند و شانس افزایش غلظت آنها در گیاه به مراتب بیشتر از نوع عنصری آن است.

برخی از شواهد بر این دلالت دارند كه سلنیوم می‌تواند جذب بافتهای زنده شود و ممكن است غلظت سلنیوم در آنها افزایش یابد و طی مراحل بعد به صورت تجمعی میزان سلنیوم را در زنجیره غذایی بالا ببرداین افزایش غلظت در بافتهای زنده مشكلاتی را موجب می‌گردد كه در ادامه به بررسی آنها می‌پردازیم.

اشكال سلنیوم در طبیعت علاوه بر حالت سلنیوم عنصری به صورت سلناید، سلنات و سلنیت و سلنیوم آلی است كه از بین آنها سلنات و سلینت بیشترین آمادگی جذب توسط گیاه را دارند.

 

حضور و تولید سلنیوم در طبیعت

سلنیوم در تعداد كانیهای كمی‌یافت می‌گردد مثل .calusthalite, crooksite كه بعد از چند سال در اثر هوازدگی به صورت گرد و غبار وارد محیط می‌گردد. البته انفجارهای آتشفشانی نیز ممكن  است سلنیوم را وارد هوا كند اما اغلب مقادیر موجود سلنیوم در محیط حاصل از فعالیتهای بشری مثل سوختن زغال سنگ و نفت و دیگر سوختهای فسیلی می‌باشد سلینوم موجود در این سوختها هنگام سوختن با اكسیژن تركیب شده كه در هنگام برخورد با محیط آبی آنرا به صورت محلول در می‌آورد.

در كل ذرات سلنیوم معلق در هوا مثل آنهایی كه در ash وجود دارد می‌توانند در سطح خاك یا آب نشست كنند. این روند در مناطق صنعتی كه سلنیوم از طریق دود به هدر می‌رود موجب افزایش مقدار سلنیوم در خاك می‌گردد و این نكته را یاد آور می‌شود كه سرنوشت سلنیوم در خاك به pH محیط و واكنش با اكسیژن آن جدا مربوط می‌گردد. اما در روش تولید مصنوعی سلنیوم امروزه آنرا از كنار الكترود آند الكترولیت استخراج مس از سنگ مس بدست می‌آورند و قیمت تجاری آن حدودا 300 دلار برای هر پوند (معادل 456 گرم) می‌باشد و در درجات خلوص بالاتر قیمت آن بیشتر نیز می‌گردد. همانطور كه گفته شد یكی از مطمئن ترین منابع سلنیوم سنگهای آتشفشانی، رسوبات آتشفشانی گوگردی، رسوبات گرمابی، رسوبات مس و سنگهای رسوبی از قبیل carboonaceous siltstone, sandstone و سنگهای فسفری و limestone كربن دار سنگ آهن و زغال سنگ هستند.

سلنیوم این سنگها بعد از هوازدگی آزاد شده و به روشهای مختلف به داخل خاك وارد می‌شود و در بین ذرات خاك نفوذ می‌كند تا جایی كه توسط ذرات رس یا هیدروكسیدهای آهن و یا ذرات آلی خاك جذب سطحی گردند و در اثر عوامل فرسایشی در سطح خاك تجمع پیدا كند سلنیوم بعد از این شاید وارد چرخه فعالیتهای بیولوژیكی نیز گردد و از طریق قارچها و باكتریها این مناطق اكسید شود.

در همین مورد Sara thchandra & watkinson (1980) گزارش دادند كه قدرت باكتریها در طبیعت در حد ایزوله كردن سلنیوم است ولی در آزمایشگاه آنها توانایی اكسید كردن عنصر سلنیوم به سلنیت و سلنات را دارند.

مقدار سلنیوم در پوسته زمین در حدود ppm0.05-ppm0.02 است. سلنیوم یك عنصر chalcophil می‌باشد ومقدار آن در شیلهای سیاه بیشتر از ppm675 می‌باشد. البته مقداری سلنیوم در carbonaceous debris از sandstone ها ممكن است در شرایط احیا آزاد شود.

بطور كلی مقدار سلنیوم خاك مناطق مربوط به سنگهایی است كه خاك از آنها تولید شده است مثلا خاكهای مناطقی مثل شمال غربی و جنوب شرقی آمریكا و مناطقی كه قبلا دریاچه های بزرگ داشته اند دارای مقادیر كمتر از ppm0.5 سلنیوم هستند ومناطقی كه خاك آنها از سنگهای ولكانیك و خاكهایی كه از رسوبات شسته شده انباشته شده باشد و نیز خاكهایی كه سر منشاء آنها شیلهای حاوی گچ فراوانند مثل داكوتا، مونتانا، نبراسكا و كانزاس دارای مقادیر زیاد تری از سلنیوم هستند كه بعدا مفصل راجع به آن بحث
خواهد شد.

در مورد حضور اشكال مختلف سلنیوم در طبیعت باید گفت در خاكهای قلیایی سلنیوم عموما به صورت سلنات و سلنیت دیده می‌شود و در خاكهای اسیدی و خاكهایی با تهویه نامناسب به صورت سلنید و سلنیوم عنصری وجود دارد كه این دو فرم دارای حلالیت كمتری نسبت به دو فرم شرایط قلیایی هستند.

غلظت سلنیوم در آبهای زیر زمینی، چشمه ها، رودها و دریاچه ها عموما كم است و به عنوان منابع معنی دار برای تامین سلنیوم یا افزایش غلظت آن در ارگانیزمها و ایجاد سمیت در آنها محسوب نمی‌گردد حتی آبهای مناطق سلنیومی‌كه حاوی مقادیر بیشتری از سلنیوم هستند هم نمی‌توانند تامین كننده این خواسته باشد. در جدول (شماره- 11)غلظت سلنیوم در آبهای مختلف نشان داده شده است.

جدول 11: غلظت سلنیوم در آب و ارگانهای مربوط به آن

Water Use

Guideline for total Selenium

Drinking Water

10 µg/L maximum

Aquatic Life (freshwater)

2.0 µg/L mean

Aquatic Life (marine)

2.0 µg/L mean

Aquatic Life (sediments)

2.0 µg/g
(dry weight) mean

Aquatic Life (tissue)

1.0 µg/g body weight (wet weight) mean

Wildlife

4.0 µg/L mean

Irrigation

10 µg/L mean

Livestock watering

30.0 µg/L mean

 

سلنیوم به طور طبیعی در روی زمین و در سنگها وجود دارد و می‌تواند به طرق مختلف وارد سیستم آب و از طریق آن ها یعنی آب و خاك وارد گیاهان و بعد حیوانات گیاهخوار و نهایتا جانوران گوشتخوار گردد.

در آخر به این نكته باید توجه كرد كه سلنیوم در طبیعت نه تولید می‌شود و نه از بین می‌رود فقط از شكلی به شكل دیگر آن تبدیل می‌گردد.

موارد استفاده سلنیوم در صنایع

از سلنیوم در صنعت عكاسی و چاپ برای ایجاد حساسیت روی فیلمها استفاده می‌گردد و در صنعت شیشه سازی برای شفاف سازی محصولات و همچنین یاقوتی رنگ كردن آنها استفاده می‌گردد، همچنین در تونر فتوكپی ها استفاده می‌شود و در ضمن به عنوان یكی از افزودنیها در صنعت استیل هم كار برد دارد.

سلنیوم خصوصیت تبدیل انرژی نورانی را داراست و با توجه به همین خاصیت با تبدیل هر چه بیشتر انرژی نورانی از قدرت خودش كاسته می‌شود از این خاصیت گاهی در ساختن فتوسل ها اغلب در ساختن لایه فتوگراف فیلمهای عكاسی استفاده می‌گردد. در برخی از گزارشات آمده كه سلنیوم همیشه قدرت تبدیل الكتریسیته Ac به Dc را دارد و به طور وسیع در یكسو كننده هایی مثل ترانزیستورها در ضایع الكترونیك مصرف می‌گردد.

یكی دیگر از كاربردهای وسیع سلنیوم در ضایع بهداشتی و ساختن شامپوهای سلنیوم سولفاید است كه حالت آنتی باكتریال دارند و برای رفع شوره سر از آنها استفاده می‌گردد از طریق تركیب سلنیوم با ویتامین E به عنوان یك مكمل غذایی برای تقویت دستگاه دفاعی بدن و حفظ سلامتی بسیاری از خوراكیها از آن استفاده می‌كنند.

 


 

 

 

 

 

فصل دوم  تاثیرات و خطرات سلنیوم

 

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->

پژوهش و تحقیق پایان دوره دیه 170 ص (علوم انسانی)

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:36
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات170
حجم فایل156 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

مقدمه:

حقوق علم زندگی اجتماعی انسانی است. در قرون اخیر افراد در تلاش بوده‌اند تا با ایجاد ضوابط و مقررات در زندگی اجتماعی و گروهی خود در قالب قرارداد اجتماعی به این رویه نظم و سامان بخشند. در این میان عناصری از گذشته‌های دور و ورود آنها به زندگی مدرن امروزی باعث ایجاد تحولات و نگاه‌های جدیدی در عرصه مسائل حقوقی و اجتماعی شده است. دیه (خونبها) نیز یكی از همین موضوعات است. بررسی و دقت در سابقه‌ی اقوام و تمدن‌های بشری گوناگون نشان دهنده‌ی این مطلب است كه پرداخت غرامت از سوی جانی به عنوان مجازات یا جبران خسارت دارای سابقه‌ای طولانی و دراز به قدمت عمر بشر است. این روند كم‌كم با گذشت زمان و ورود عناصر و اجزای تازه وارد مرحله‌ای جدید شد. در دین اسلام كه دین رسمی حكومت جمهوری اسلامی ایران است این نهاد با صراحت و تأكید مورد قبول قرار گرفت و این نشان می‌دهد كه دیه از احكام امضایی اسلام است كه در واقع در راستای ایجاد صلح و صفا در میان خانواده‌ها و قبایل عرب كه از نظر مسائل اجتماعی در سطح بسیار پایین قرار داشتند به وجود آمد و توسط اسلام تأیید شد. این اختلافات به حدی شدید بود كه موجب بروز جنگ در میان قبایل عرب می‌شد و گاه تا سالیان دراز ادامه می‌یافت. به همین دلیل می‌بینیم كه واژه «ثار» (خونخواهی) واژه‌ای مقدس و قابل احترام نزد اعراب جاهلیت بوده است. دیه اساساً برای همه اشخاص یكسان نبوده است و برحسب شأن و مقام و منزلت مقتول متفاوت بوده است. با ظهور اسلام در جزیره‌العرب و گسترش نفوذ اسلام در این منطقه و مناطق اطراف مفاهیم و اعتقادات و مبانی حقوق اسلام كم‌كم در جوامع اطراف گسترش و رشد و اشاعه یافت و آنها یگانه راه سعادت خود را در اجرای احكام دین اسلام می‌دیدند.

با گذشت زمان و نفوذ اندیشه‌های جدید حقوقی مردم هم در راستای ایجاد یك سیستم حقوقی منظم و با ثبات سعی در ایجاد یك جامعه متشكل و مترقی در قالب‌های جدید و منطبق با تحولات روز بودند و از آنجا كه انسان موجودی فطرتاً اجتماعی است با تشكیل اجتماعات تلاش داشت تا این نیاز خود را برطرف سازد كه مستلزم ایجاد نظم و حكومت قانون و وضع قوانین و مقررات است تا بدین وسیله قوام و ثبات جامعه حفظ شده و زمینه امنیت فردی و اجتماعی به وجود آید. برهمین اساس قوانین حاكم بر هر جامعه محدودیت‌هایی برای افراد خود و در برابر تجاوز و تعدی بر این محدودیت‌ها واكنشی را در نظر گرفته است؛ بدین صورت حقوق جزا به وجود آمد. در ایران هم با توجه به سابقه وجود اسلام و اهمیت آن در نزد مردم و اجرای آن در جامعه، این امر تجلی یافت و با پیروزی انقلاب اسلامی و حاكمیت قوانین اسلامی محرز و مسلم شد. در میان احكام اسلام، احكام جزایی آن از اهمیت بسیاری برخوردار است چرا كه امروزه به رقیبی برای حقوق غیر آن تبدیل شده است. دیه نیز یكی از این احكام است.

 

 

بیان مساله : 

 

 

 

 

 

اهمیت و ضرورت تحقیق :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اهداف تحقیق :

هدف از این پژوهش بررسی دیه از نظر قرآن و روایات می باشد .

 

سؤالات تحقیق :

1ـ دیه چیست؟

2ـ سابقه دیه در جهان چگونه است؟

3ـ دیه در دین اسلام و حقوق اسلامی چه جایگاهی دارد؟

4ـ آیا دیه در حقوق اسلام یك حكم تأسیسی است؟

5ـ مقادیر دیه چیست؟

6ـ آیا انواع دیات هم امروزه دارای كاربرد است؟

7ـ حقوق ایران چه نگاهی به این تأسیس اسلام دارد؟

8ـ عملكرد قضایی حقوق جزای ایران نسبت به این تأسیس اسلامی چگونه است؟

9ـ آیا می‌تواند جنبه دوگانه داشته باشد؟

10ـ آیا دیه صرفاً یك تأسیس یك بعدی است؟

11ـ آیا جانی نسبت به ضرر و زیان مازاد بر دیه مسئولیت دارد؟

 

تعاریف و مفاهیم :

دیه :

مراد از دیه شرعاً «ودی» می‌باشد. ودی معانی گوناگون دارد مانند جاری شدن چیزی و نابودی و هلاكت ولی هرگاه به صورت دیه استعمال شود معنای خونبها را می‌دهد.

«دیه كسر دال به معنای حق قتل است و جمع آن دیات است كه در اصل ودی مثل وعده بوده است كه «واو» آن حذف و «هاء» به جای آن قرار داده شده است» .

دیه مالی است که  از طرف شارع برای جنایت تعین شده است. این مال در اثر ارتکاب جنایت بر نفس یا عضو به مجنی علیه یا ولی یا اولیا دم حین الفوت او داده می شود.

 

قرآن :

قرآن كتاب مقدس و آسمانى اسلام و وحى الهى بر حضرت محمد (ص ) مى باشد .

 

روایات :

 

 

 

احادیث

احادیث جمع حدیث می باشد ،حدیث اصطلاحا كلامی است كه حاكی قول یا فعل یا تقریر معصوم (ع) باشد و بر آن خبر و سنت و روایت نیز اطلاق شده  است .

 

 

پیشینه تحقیق :

نرگس پستویی در سال 1389 پایان نامه خود را با عنوان  بررسی سیر تحولات تاریخی حقوق جزای زن (باب قصاص و دیه) در فقه و حقوق موضوعه انجام داد ، هدف از این پژوهش، بیان نظر و آراء فقهای امامیه و چندی از فقهای اهل سنت در ادوار فقه راجع به قصاص و دیه زن است. 2. روش پژوهش: ترجمه كتب و تحقیق از منابع موثق بوده است. 3. ابزار اندازه گیری: استفاده از كتب فقهی شیعه و سنی و كتب حقوقی می باشد. 4. كلید واژه ها: حقوق جزای اسلامی، ادوار فقه، قصاص، دیه، زن، قصاص اعضاء زن، دیه اعضاء زن. 5. طرح پژوهش: طرح كلی پژوهش متشكل از سه فصل می باشد. سیر تحولات تاریخی قصاص و دیه زن در فقه امامیه و اهل سنت، قصاص اعضاء و دیه اعضا زن در فقه امامیه و اهل سنت، قصاص زن باردار، قصاص مادر، اشتراك زن در قتل و نظرات فقها در این رابطه، و همچنین نظریه برابری قصاص و دیه زن همراه با دلایل، و همچنین قصاص و دیه زن در حقوق موضوعه را مورد بررسی قرار داده‌ایم.

 

خیرالله طاهرخانی  در سال 1378 پایان نامه خود را با عنوان مطالعه تطبیقی ضرر و زیان مازاد بر دیه شرعی در فقه و حقوق موضوعه انجام داد ،بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، اسلامی كردن قوانین و مقررات كشور به صورت ریشه‌ای بنیادین آغاز شد. از جمله قوانینی كه پس از پیروزی انقلاب اسلامی بر اساس فقه شیعه به مرحله تصویب و اجرا رسید، قانون دیات بود. این قانون در سال 1361 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و برای مدت پنج سال از تاریخ تصویب به صورت آزمایشی قابل اجرا شد. در سال 1370، این قانون مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفت ، و تحت عنوان كتاب چهارم قانون مجازات اسلامی (مصوب 1370) به تصویب رسید و برای مدت پنج سال از تاریخ تصویب قابل اجرا شد. سؤال مهمی كه از بدو اجرای این قانون مطرح بوده است ، این است كه ماهیت دیه چیست ؟ در مورد ماهیت دیه چهار نظریه وجود دارد: -1 دیه مجازات است . -2 دیه مسئولیت مدنی است . -3 دیه تركیبی است از مجازات و مسئولیت مدنی است . -4 دیه دارای ماهیت مستقل است . پی بردن به این مطلب كه آیا ضررو زیان مازاد بر دیه، شرعا و قانونا قابل وصول می‌باشد یا خیر؟ ما ناگزیرم، ابتدا ماهیت دیه را در شرع و حقوق موضوعه بشناسم. اگر ما شناخت درستی از ماهیت دیه نداشته باشیم، مطمئنا نمی‌توانیم به درستی در مورد زیان مازاد بر آن اظهارنظر كنیم. پس شناخت ماهیت دیه در این رساله از اهمیت زیادی برخوردار است .

 

حامد قدمی  در 1390 پایان نامه خود را با عنوان تغلیظ دیه در حقوق کیفری ایران انجام داد ، كه بررسی می كند جنگ، نزاع، قتل، از پدیده هایی هستند که بشر همواره شاهد آن بوده است و برای بازداشتن افراد از تعدی به حقوق یک دیگر تا به امروز تدابیر مختلفی پیش بینی کرده است. یکی از این راهکارها پرداخت دیه از سوی جانی به اولیای دم مقتول می باشد اما در شریعت اسلام کسی که در ماه های حرام و یا در حرم مکه موجب قتل دیگران گردد علاوه بر دیه کامل می بایست ثلث دیه را نیز بدان بیافزاید. حال در این مورد این سوال به ذهن می¬رسد که آیا ماهیت این ثلث دیه در مقام اعمال مجازات هاتکین حرمت این ایام است یا خیر؟آیا اگر فردی مرتکب قتل غیر عمدی گردد نیز باید ثلث دیه را بپردازد؟ حال چنانچه عاقله مسئول پرداخت دیه باشد آیا او هم باید دیه بیشتری بپردازد؟

 

احمد اکرمی ابرقوییدر سال 1378 پایان نامه خود را با عنوان  مطالعه تطبیقی مسئوولین پرداخت دیه درحقوق موضوعه، فقه امامیه و فقه عامه انجام داد ، كه این پایان نامه در چهار فصل تدوین و ارائه گردیده است : فصل اول را به مباحث كلی نظیر تعریف ، تاریخچه، ماهیت حقوقی و موارد پرداخت دیه اختصاص داده‌ایم. در فصل دوم، از جانی به عنوان یكی از مسئولین پرداخت دیه سخن گفته و مباحثی چون قاعده اولیه در مسئولیت و موارد مسئولیت جانی در پرداخت دیه را مطرح نموده‌ایم. فصل سوم، اختصاص به دومین مسئول پرداخت دیه، یعنی عاقله، داشته و در آن، مسائلی همچون تعریف ، تاریخچه، شرایط عاقله، ماهیت حقوقی مسئولیت عاقله، موارد مسئولیت عاقله، شرایط مسئولیت عاقله، توجیه حقوقی و شبهات ضمان عاقله و پیشنهاد جهت جایگزینی عاقله، مورد بررسی قرارگرفته است و بالاخره، در فصل چهارم، بحث در مورد بیت‌المال و دیگر مسئولین پرداخت دیه را پی گرفته و ضمن بیان مفهوم بیت‌المال و ذكر تاریخچه‌ای كوتاه، و تشریح تفاوت یا عدم تفاوت بین دو اصطلاح بیت‌المال مسلمین و بیت‌المال امام، به بیان و شرح وتفسیر موارد مسئولیت او پرداخته و در آخر نیز اقدام به معرفی و تبیین مسئولیت كسان دیگری كه در فقه، و بعضا"قانون ما، از آنها به عنوان مسئولین پرداخت دیه نام برده شده است ، نموده‌ایم.

 

کبری صادقی  در سال 1390 پایان نامه خود را با عنوان تفاوت دیه مسلمان واهل کتاب انجام داد كه در آن بررسی می كند ، قتل پدیده ای است که بشر همواره با آن مواجه بوده است وانسان برای بازداشتن افراد از تعدی به حق حیات دیگری تا کنون تدابیر مختلف ومتعددی را در پیش گرفته وآنها را تجربه کرده است .شریعت مقدس اسلام نیز راهکارهای ویژه ای را برای مقابله با این پدیده ناخوشایند وباز داشتن انسانها از ورود بدان تشریع نموده است به طوری که اگر قتل به صورت عمدی تحقق یابد شریعت اسلام حکم قصاص را برای جانی درنظرگرفتهواگر صورت غیر عمدی واقع شود برای آن دیه را تشریع نموده وجانی را ملزم به پرداخت آن می کند. در این پایان نامه که به بررسی تفاوت دیه مسلمان واهل کتاب پرداخته شده است ابتدا تعاریفی از خود دیه شده وادله نقلی و عقلی بیان شده سپس مقادیر دیه از دیدگاههای اهل تشیع وتسنن ومطالب فقهی هر دو مذهب مطرح شده است .

 

فرهاد بهرامی در سال 1376 پایان نامه خود را با عنوان  بررسی خسارات زاید بر دیه انجام داد ، در فصل اول پیرامون ماهیت خسارت و روش‌های جبران آن مشتمل بر 3 مبحث تحت عناوین -1 اقسام ضرر -2 زیان قابل جبران -3 مسؤولیت مدنی سخن خواهد رفت سپس در فصل دوم به بررسی ماهیت دیه خواهم پرداخت كه در خلال آن، از 3 مبحث تحت عناوین تعریف دیه و تاریخچه آن، بررسی ماهیت دیه و بررسی ماهیت دوگانه دیه بحث خواهد شد و بالاخره در فصل سوم پایان‌نامه نظرات و تصمیمات مختلف قضایی را پیرامون خسارات زاید بر دیه بررسی خواهم كرد كه در این چهارچوب 3 مبحث در خصوص دلایل مخالفین و موافقین قبول این مقوله و راه‌حلهای پیشنهادی كه توسط فقها و علمای علم حقوق ارائه شده مورد بررسی قرار خواهد گرفت .

 

حمیدرضا جعفری  در سال 1382 پایان نامه خود را با عنوان خسارات مازاد بر دیه انجام داد كه در آن به بررسی ماهیت دیه پرداخته است كه دارای ماهیتی مستقل می باشد و سپس مبانی نظری مخالفان خسارات مازاد بر دیه را مورد نقد قرار داده ایم ، دلایل این گروه عبارتند از : 1-ماهیت دیه 2- سكوت در مقام بیان 3- اعتبار امر مختومه و .... در نهایت با رد دلایل مخالفین ، دلایل جواز مطالبه خسارات مازاد بر دیه رامورد بررسی قرار داده ایم و به این نتیجه گیری رسیده ایم كه این خسارات قابل مطالبه می باشد . دلایل مزبور عبارتند از : 1- روایات 2- قاعده لاضرر 3- قاعده نفی حرج 4- قاعده تسبیب 5- بنای عقلا، همچنین رای اصراری به شماره 6 دیوانعالی مورخ 5/4/1375 نیز موید نظریه اخیر می باشد .

 

روش تحقیق:

روش تحقیق حاضر به صورت كتابخانه ای است.

 

 

روش گردآوری اطلاعات :

مطالب مورد نظر در این تحقیق با فیش برداری از كتاب از كتابخانه های معتبر شهر جمع آوری شده است.

 

 

ابزار جمع آوری اطلاعات :

كتاب و كتابخانه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دیه

بی تردید یکی از نیازهای بشر، وضع نمودن قوانینی جهت بازداشتن از بزهکاری ها و قتل و جنایت است. احکام دیه نیز یکی از آن هاست که البته فواید دیگری همچون آرام کردن بازماندگان و جلوگیری از عواقب جرم را می توان برای آن برشمرد. می توان ادعا کرد که اسلام کامل ترین قوانین مربوط به قتل و جنایت را دارد و احکام دیه بخشی از این قوانین را به خود اختصاص داده است. برخی از روایات بیان کنندة این است که اصل دیه در زمان جاهلیت مطرح بوده است. برای اثبات این جهت به دو روایت اشاره می کنیم:

الف) عبدالرحمن بن حجاج می گوید:

شنیدم ابن ابی لیلی می گوید: دیه در زمان جاهلیت صد شتر بود و سپس پیامبر آن را تائید فرمود.

ب ) حمادبن عمرو و انس بن محمد از جعفربن محمد (ع) نقل می کنند که آن حضرت از پدران بزرگوار خود نقل فرمود که در وصیت پیامبر (ص) آمده است:

ای علی؛ به درستی که عبدالمطلب پنج سنّت را در جاهلیت پایه گذاری کرد که خداوند آن ها را در آیین اسلام قرار داد؛ و این حدیث ادامه دارد تا آنجا که می فرماید: عبدالمطلب در دیة قتل، صد شتر را سنت گذاری نمود و خداوند آن را تأیید فرمود.

قرآن کریم می فرماید:

و ما کان لمؤمن ان یقتل مؤمناً الاخطئاً و من قتل مؤمنا خطئاً فتحریر رقبة مؤمنة و دیة مسلمة الی اهله الاً ان یصّدّفوا فان کان من قوم عدو لکم1

هیچ فرد با ایمانی مجاز نیست که مؤمنی را به قتل برساند، مگر اینکه این کار از روی خطا از او سر زند و (در عین حال) کسی که مؤمنی را از روی خطا به قتل برساند، باید بردة مؤمنی را آزاد کند و خون بهایی به کسان او بپردازد... .

عالم شیعی، صاحب جواهر (ره) می نویسد:

الاصل فی مشروعیتها الکتاب العزیز و الاجماع و السنة القطعیة؛2

اصل در مشروعیت دیه، کتاب قرآن و اجماع و سنت قطعی و یقینی است .

 

مفهوم فقهی دیه از دیدگاه قرآن كریم

از آنجایی كه یكی از منابع مهم فقه اسلامی قرآن كریم است كه مورد قبول و پذیرش تمام مذاهب اسلامی است و مبنا و محتوای حقوق اسلامی از این كتاب آسمانی سرچشمه می‌گیرد لذا در مورد موضوع دیه هم باید به این نكته اشاره كرد كه لفظ دیه فقط دو بار در قرآن مجید در آیه 92 سورة نساء آمده است كه خداوند می‌فرماید:

«و ما كان لمومن ان یقتل مؤمنا الا خطا و من قتل مؤمنا خطا فتحریر رقبة مؤمنة و دیه مسلمه الی اهله الا ان یصدقوا فان كان من قوم عدو لكم و هو مؤمن فتحریر رقبة مؤمنة و ان كان من قوم بینكم و بینهم میثاق فدیه مسلمه الی اهله و تحریر رقبة مؤمنة فمن لم یجد فصیام شهرین متابعین توبة من الله و كان الله علیما حكیما».

یعنی هیچ مؤمنی را نرسد كه مؤمنی را به قتل رساند مگر آنكه به اشتباه و خطا مرتكب آن شود و در صورتی كه به خطا هم مؤمنی را بكشد باید به كفاره این خطا مؤمنی را آزاد كند و خونبها را به صاحب خون تسلیم كند مگر آنكه دیه را به ورثه قاتل ببخشد و اگر این مقتول با آنكه مؤمن است از قومی است كه با شما دشمن و محاربند در این صورت قاتل دیه (خونبها) ندهد لیكن بر اوست كه بندة مؤمنی را آزاد كند و اگر مقتول از قومی است كه میان شما و آن قوم عهد و پیمان برقرار بوده پس خونبها را به صاحب خون پرداخته و بندة مؤمن به كفاره نیز آزاد كنید و اگر بنده‌ای نیابید باید دو ماه متوالی روزه بدارید. این توبه‌ای است كه از طرف خدا پذیرفته شده است و خداوند به اعمال خلق و جزاء آن آگاه و دانا و به همه امور حكیم است.

به طوری كه از محتوای این آیه استنباط می‌گردد مقدار دیه در قرآن كریم تعیین نشده است بلكه به بیان «دیه مسلمه» اكتفا شده است و دیه قبل از اسلام شناخته شده بود ولی به یك میزان واحدی نبود و مقدار و نسبت آن از یك طرف به نفس و طرز فكر اشخاص خونخواه و از طرف دیگر به مقام و شخصیت مجنی علیه بستگی داشت و بدین صورت مقدار آن كم و زیادی می‌شد. و گذشت خانواده مقتول از دیه امری پسندیده و مورد قبول خدا می‌باشد و جمله انباردار است اینكه لزوم پرداخت دیه مشروط به درخواست خانوادة مقتول نیست.

 

یکی از شگفتی های دین اسلام متناسب بودن احکام و دستورات ان با فطرت انسانها است. اسلام در وضع احکام خود فطرت وسرشت زن و مرد را در نظر گرفته است و احکام را منطبق بر فطرت و سرشت انها وضع کرده است.

زن و مرد از نظر جسمی و روحی با یکدیگر متفاوتند و مسلم است این تفاوت به معنای نقص یکی و برتری دیگری نیست. مثلا مردان از نظر جسمی نسبت به زن ها قوی تر هستند و توانایی بیشتری در انجام کارهای سخت و خشن دارند و یا زنان از ظرافت و زنانگی بیشتری برخوردار هستند و در کاراهایی که نیاز به ظرافت و زیبایی شناسی دارد ، توانایی بیشتری دارند. هیچکدام از این ها نشانه برتری یا ضعف دیگری نیست و از نظر اسلام مذکر یا مونث بودن ، برتری و ارجعیتی ندارد.

 

دیه در اسلام 

دین اسلام دیه زن را نصف دیه مرد تعیین کرده است ،  شاید بیان بهتر ان این است که دیه مرد را دو برابر دیه زن قرار داده است ، این حکم به معنی کم ارزش نشان دادن زنان یا برتری مردان نیست و حکمت دیگری دارد.

با نگاه درست به مقوله ی  دیه خواهید دانست که دیه ، بها و قیمت انسان نیست. انسان و جان و شخصیت او ، قیمتی ندارد و هیچگاه نمی توان برای ان قیمت گذاشت و دین اسلام هم هرگز این کار را نکرده است و برای انسان و جان او ، قیمت و معادلی قرار نداده است و از همه جالب تر اسلام  برای جان انسان ها و مسلمانان ارزش بسیاری قائل است ، به طوری که در قرآن ذکر می شود که اگر شخصی جان یک شخص را به ناحق بگیرد همانند ان است که جان تمام انسان ها را گرفته است ، این مقایسه نشان دهنده این است که برای جان انسان ها نمی توان ارزش و مقداری تعیین کرد.1

دیه ، بها و قیمت جان انسان نیست که اگر تفاوتی در مقدار ان ، در مورد زن و مرد باشد ، به این تعبیر باشد که جان مردان با ارزش تر از زنان است. دیه ، مالی است که در جهت جبران خسارت وارد شده بر بازماندگان شخص کشته ، داده می شود.

دیه یک فرد دانشمند با یک فرد بی سواد برابر است. دیه یک فرد معتاد با دیه یک قهرمان ورزشی برابر است. دیه یک بازرگان و تاجر با یک کارگر برابر است. دیه یک مجتهد با دیه یک فرد عامی برابر است. دیه یک پیرمرد با یک جوان برابر است و ...

مسلم است که این برابری ها در مقدار دیه نشانه ،  برابری این افرار با هم نیستند ، چرا که به هر حال این افراد در علم ، ثروت ، توان جسمی و ... در یک سطح نیستند و اگر بنا بر ارزش گذاری باشد باید مقدار دیه متفاوت باشد ، اما همان طور که گفته شد دیه ، بها و قیمت انسان ها نیست بلکه جبران خسارت وارد شده بر بازماندگان است.

با این دید که دیه جبران خسارت وارد شده بر بازماندگان است و نه قیمت و ارزش انسان ها ، به خوبی خواهید دید که تفاوت در دیه زن و مرد نشانه برتری مرد نیست بلکه نشان دهنده نقش بیشتر مرد در اقتصاد خانواده است.

در جوامع امروزی و جوامع قدیم و هم بر اساس اسلام ، مرد عهدار وضعیت مالی و اقتصادی خانواده است و بار اقتصادی و مالی خانواده بر دوش مرد است. مرد موظف به تامین مخارج زندگی و فرزندان و پرداخت نقه به همسر خود است و اگر در این امر کوتاهی کند ، حتی از مراجع قانونی قابل پیگیری است.

 


1 - نساء (4): 92.

2 - جواهر الکلام، شیخ محمد حسن نجفی، ج 2، ص 43.

1 - سوره مائده آیه 32

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->

پژوهش و تحقیق پایان دوره حیا 142 ص (علوم انسانی)

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:36
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات142
حجم فایل351 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

فصل اول :

معانی و مفاهیم حیا

مقدمه :

انسان موجودی است اجتماعی و در پرتو اجتماعی زیستن است كه می تواند ، احتیاجات مادی و معنوی خویش را بر آورده ساخته و رشد و كمال یابد .در این زندگی اجتماعی ، فرهنگ عمومی كه شامل آداب و رسوم ، اخلاقیات و عقاید است و معاشرت اجتماعی آنگاه جلوه می نماید و جذابیت می یابد كه تك تك اجزاء آن ،خود جلوه ای زیبا داشته و دارای نمائی جذاب باشد؛چرا كه فرهنگ كلی جامعه ،از همین جزئیات اجتماعی، نشأت گرفته و بدون آن، هیچ فرهنگی ، واقعیت خارجی پیدا نمی كند .حیاء یكی از خصلتهای نیكوی اجتماعی است ، چنانچه امیر المؤمنان علی (علیه السلام) آن را خلق و خوی زیبا و خصلتی پسندیده معرفی نمودند و بلكه آن را بهترین صفت آدمی بر شمردند با این اوصاف ، حیاء با تجلی در معاشرت اجتماعی و حضور مستمر در فرهنگ عمومی ، به فرهنگ اجتماعی  زیبائی بخشیده و مایه رشد و تعالی افراد جامعه می گردد .این خصلت پسندیده تمام ابعاد زندگی انسان را اعم از كلام و گفتار ، اعمال و رفتار و حتی ایماء و اشاره در بر گرفته و وجود‌ آن در فرد ، تماما او را دوست داشتنی نموده و عدم وجود آن ، او را منفور و مطرود جامعه می نماید و آثار مخرب دنیوی ، اخروی و حتی اعتقادی در فرد و جامعه از خود بر جای می گذارد .

همواره یکی از دغدغه های فکری شخص مسلمان این است که چگونه کرامت توأم با عزّت نفس پیدا کند یا به عبارتی با استفاده از چه راهکارهایی خود را به فضائل اخلاقی متصل و چگونه از زشتی ها و عیوب مختلف دور نماید، و یا با استفاده از چه فاکتورها و اهرم هایی می تواند، روابط فردی و خانوادگی و اجتماعی را توأم با (وزانت) و (وقار) و (اخلاق اسلامی) نمود. بدیهی است که یکی از مهم ترین راه های رسیدن به کرامت و عزت نفس (حیا) است که صفت زیبای الهی و انبیاء و حضرات معصومین (علیهم السلام) و بندگان صالح و شایسته حضرت حق بوده و هست و خواهد بود.

1-1 معنا و مفهوم لغوی و اصطلاحی حیا :

معناى لغوى حیا  

شرم ـ آزرم ـ خوددارى از امرى از ترس ملامت.

معنای اصطلاحی حیا  

عبارت از حالتی در انسان است که هنگام ظهور عیب یا کار ناهنجاری پدید می آید. به عبارت دیگر، اگر انسان نقص و کمبودی داشته باشد که عیب محسوب می شود و یا رفتار زشتی از وی سر بزند که دیگران متوجه شوند، حالتی به او دست می دهد که اصطلاحا به آن حیا و شرم می گویند. این حالت مخصوص کسانی است که برای خود ارزش قایلند و طالب کرامت و شرافت می باشند. چنین افرادی وقتی متوجه نقص و یا رفتار زشت خود می شوند، دچار حالت شرم ساری می شوند. [1]

حیا، از صفات کمالیه است که در هر شخص به نسبتی وجود دارد. حیا سبب پاکدامنی انسان، مخصوصاً زن می باشد. حیا زمینه ی تقویت ایمان و از ضروریات دین است که برای انسان شخصیت می آورد و شخصیت او را بالا می برد. داشتن حیا مورد رضای خدای عزّوجل است. حیا میزان تعادل زندگی، مانع از فروپاشیدن خانواده و باعث تعدیل رفتارهای اجتماعی می شود.

بزرگان مطالب زیادی درباره ی حیا گفته اند و آن را یک صفت عالی در انسان دانسته اند. حیای واقعی، انسان را از دام شیطان می رهاند و به خدا نزدیک می کند.

 

لغت‌شناسان کلمه حیا را چنین معنی کرده‌اند:

حیا عبارت است از دگرگونی حال و انکساری که به جهت ترس از آنچه عیب به شمار می آید و نکوهش می‌شود، به دست می آید؛

حیا، انقباض(گرفتگی) نفس از زشتی‌ها و ترک آن به دلیل همین زشت بودن است؛

حیا عبارت است از انقباض(گرفتگی) و انزوا (دوری گزینی) از کار زشت به جهت ترس از مذمت مردم.

بناباین حیا حالتی درونی است که می‌تواند ترس یا نوعی انقباض نفس- شبیه به کراهت داشتن از چیزی- باشد. دلیل ترس، مذمت‌شدن است و دلیل انقباض نفس می‌تواند همان ترس یا فهم زشتی یک عمل و تلاش برای دور نگاه داشتن نفس از آن زشتی باشد. علمای اخلاق تعاریف عینی‌تری برای حیا بیان کرده‌اند:

"حیا ملکه‌ای نفسانی است که موجب انقباض نفس از فعل قبیح و انزجار آن از کار خلاف ادب می‌ شود. این کار به جهت ترس از سرزنش صورت می‌گیرد “؛ یا “حیا خصلتی است که انسان را بر ترک کردن فعل قبیح و جلوگیری از کوتاهی‌کردن در حق دیگران بر می‌انگیزد “؛ یا “حیا از قبیل وقار می باشد و عبارت است از سر به زیر افکندن و انقباض از سخن گفتن به جهت حرمت شخص مقابل که از او حیا می‌شود “.

احادیث موجود درباره حیا این تعاریف را تکمیل می ‌کند. در این احادیث، سه عنصر قابل تفکیک وجود دارد؛ شخص حیا کننده (فاعل)، شخصی که از او حیا می‌‌شود (ناظر) و فعل قبیح (فعل). امام زین‌العابدین می‌فرماید: “خدایا تو ما را دیدی و ما حیا نکردیم “. این جمله از دعا به ناظر در بحث حیا اشاره می کند. این ناظر می‌تواند مردم، نفس انسان و یا خدا باشد. بیشتر افراد در مقابل مردم، از انجام دادن عملی که بر خلاف عرف جامعه باشد، حیا می‌کنند، زیرا از سرزنش‌شدن می‌ترسند و می‌خواهند در جمع پذیرفته شوند. تعداد کمتری از افراد هستند که در خلوت نیز از نفس خود حیا می‌کنند و مرتکب اعمال ناپسند نمی‌شوند. احادیث این افراد را چنین توصیف می کنند: “مَن کَرُمَت علیه نفسه … “؛ یعنی “آنکه نفسش نزد او کرامت دارد … آن را با معصیت بی‌ارزش نمی‌سازد “. یا “دنیا نزد او خوار می‌شود “.

امام علی (ع) حیای از خود را بهترین نوع حیا و ثمره ایمان می‌شمارد. حیا از حق‌تعالی و عالم را محضر خدا دانستن، نقطه اوج حیا و بهترین بازدارنده از اعمال ناپسند است. امام صادق‌(ع) ۵ گونه حیا بر می‌شمرد که تفاوت‌ها را نشان می‌دهد. حیا از گناه، حیا از کوتاهی (تقصیر)، حیا از روی کرامت، حیای محبت، حیای هیبت و عظمت که هر کدام اهلی دارد و هر گروه، مرتبه‌ای علی‌حده.

امام باقر(ع) “حیا از آنچه نزد خداوند و نزد مردم قبیح است ” را یکی از چهار خصلتی می شمارد که مایه کمال مسلمانی است. در این حدیث علاوه بر اشاره به ناظران در بحث حیا، معیار قبح فعل نیز مطرح شده است. معیار اول، دستورات الهی و معیار دوم، نظر مردم یا همان عرف است. فعل قبیح یعنی عمل نکردن به آنچه خدا امر می کند و عمل کردن به آنچه خدا نهی می‌فرماید. عرف هر جامعه نیز تا زمانی معیار است که با امر الهی تعارض نداشته باشد.

بنابر تعاریف فوق می‌توان گفت حیا ملکه‌ای در نفس آدمی است که در موقعیت انجام دادن عمل قبیح، موجب بروز حالاتی مانند کراهت یا ترس در نفس می‌شود و این حالات، انسان را از انجام دادن آن عمل در مقابل ناظران باز می‌دارد. ملکات نفسانی که روان‌شناسان به آن منش یا شخصیت نیز می‌گویند و در اثر شناخت و تکرار عمل پدید می‌آیند، در قرآن با مفهوم شاکله مطرح شده است. “کُلٌ یَعمَلُ علی شاکِلَتِه “؛ یعنی هر یک بر پایه شاکله خود رفتار می‌کند. این مفهوم در انسان‌‌شناسی اهمیت زیادی دارد.

قرآن در آیه‌ای دیگر به این موضوع اشاره می‌کند که شاکله از مجموع ادراک و احساس، نیت‌ها و افکار و عمل آدمی که ویژگی استمرار و پیوستگی داشته باشد، به دست می آید. “کلّا بَل رانَ علی قُلوبِهِم ما کانوا یکسبون “. یعنی “چنین نیست، بلکه آنچه در پی کسب آن بودند، بر دلهایشان غشائی سخت زد “. مقصود از “رین ” در اینجا غشای مسلط و سرسخت است و آنچه درپی کسب آن بودند نیز افکار و نیت‌ها و افعال آنها می باشد که خاصیت پیوستگی داشته است. اینها شاکله‌ آدمی را شکل می‌دهند و این شاکله، خود منشأ عملی متناسب با خود می‌شود .[2]حیا نیز از جنس همین شاکله یا ملکه نفسانی است که اگر به دست آید، بازداری‌هایی را برای انسان رقم می‌زند. بازداری‌هایی که زیر مجموعه تقوا و یکی از وجوه آن تعریف می‌شود.

 

2-1 منشاء حیا 

و اما حیاء منشأ آن معرفت و شناخت عظمت و جلال خداوندى و جمال او (و آگاهى از مقام عفو و رفتار نیك او با بندگان و كثرت نعمت ها و عدم رضایت او براى بنده به نعمتى غیر نعمت دیگر، و علم بعدم غفلت او از مراقبت احوال بنده، با توجه به قبایح اعمال خود و سوء معامله و رفتارش با این پروردگار مهربان و نفاق در حضور او با درك او به این حقیقت)، می باشد، و هر گاه كه این معرفت ها براى بنده حاصل شد، حالتى كه در چنین شرایطى بر او عارض می شود حیاء است. و هر كس كه در میدان هیبت پروردگار قدمى از روى حیاء و شرمسارى بردارد برایش از عبادت هفتاد سال بهتر خواهد بود.

شكى نیست كه این صفات و احوال فرع این معارف است كه در بالا بدان اشاره نمودیم، چنان كه ما در معـاملاتمان با همنوعان خود این مطلب را بالوجدان مشاهده می كنیم كه اگر انسانى در شخص دیگرى سلطنت و قدرتى به اندازه ذره اى از سلطنت و قدرت خداوند سراغ داشته باشد او را بزرگ مى شمارد و مراقب او است و از او می ترسد و اگر علاوه بر این آن شخص به اندازه ذره اى از نعمت هائى كه خدا بر بندگان ارزانى داشته به آن شخص عطا كند او خود و نفس و مال خود را فداى او می كند و از خدمت به او و قیام به وظایف بندگیش لحظه اى غفلت نخواهد نمود و اگر علاوه بر این دو، تقصیرات خود را هم نسبت به آن شخص در نظر آورد و مخالفت هایش را با این سلطان و منعم در هنگام انعام و بخشش او و در حضور او مجسم كند از حیاء و شرمسارى خواهد مرد.

و اما این كه مى بینیم عامه مردم با این كه معتقد و مؤمن به عظمت پروردگار هستند و هر بزرگى، و بزرگ را بالنسبة به او كوچك مى دانند و به نعمت هاى بى شمار او معترف هستند و از طرف دیگر از این همه گناه و معصیت از ناحیه خود هم با خبرند و با توجه بهمه این ها كمتر دچار حیاء و شرمسارى مى گردند، علتش اولا ضعف ایمان به غیب بالنسبة به شهود و عیان هست، زیرا سلاطین و قدرتمندان جهان، و منعمین و بخشندگان این دنیا مشاهده مى شوند و سلطنت و نعمت آن ها محسوس و مشهود است، و اما ذات اقدس حق، براى آن ها غیب و ناپیدا است و تنها با ادله عقلیه هست كه معتقد به وجود او و معترف بعظمت و نعـمت هاى او هستند و اعتقاد به غیب بالنسبة بمشاهده بالعیان ضعیف است و لذا این معارف در حق پروردگار باعث تعظیم و هیبت و حیاء مثل آن چه در معامله و رفتار با بزرگان و سلاطین دنیائى و بخشندگان این جهان می شود نمی گردد.

ثانیا این كه چون جلالت امر در عظمت خدا و نعمت هاى او به حدى است كه براى احدى اداء حق آن، بلكه جزئى از اجزاء آن حقوق ممكن نیست و مردمان بقصور و ناتوانى خود آگاه هستند بیكباره آن را مهمل مى گذارند.

ثالثا چـنین مى پندارند كه منافع خدمت سلاطین دنیا، نقد و نفع عبادت پروردگار نسیه بوده، و در سراى دیگرى كه وجود آن بر خلاف حس بوده تنها با ادله عقلى بدان معتقدند به آن ها میرسد، و این وجوه كه كه منشأ همه آن ها غـرور و جهل است سبب مسامحه عامه مردم، و كوتاهى آن ها در اطاعت و بندگى پروردگار شده است، كه باید از روزی كه غیب، عیان می گردد و مردمان فریاد میزنند وا حسرتاه بر آن چه كه ما در مورد پروردگار، كوتاهى نمودیم، به خدا پناه برد. و توجه به عظمت خداى مهربان و خشوع قلبى، روح نماز است و كمال آن بكمال آن ها بستگى دارد و از همه این ها مهمتر تعـظیم ذات اقدس حق است كه آن از لوازم ایمان می باشد، بنابر این كسی كه ایمانش كامل گشته و مباشر قلبش شده و محبت دنیا و یا فكر و اشتغال آن مانع تأثیر این ایمان در وجود او نگشته، می بایست كه نمازش را از اول تا آخر همه اجزائش را با توجه بخواند.

 

3-1 مفهوم حیاء :

 توضیح آنكه ، حیاء به انقباض و گرفتگی نفس از كار قبیح و ترك نمودن آن به جهت زشتی آن عمل  و یا به جهت ترس از مذمت و سرزنش مردم گفته می شود . این تعاریف و معانی ، باز دارندگی حیا را از هر كار زشتی بیان می دارد ؛ چه این زشتی از طریق شرع بیان شده باشد و رنگ دینی و مذهبی به خود گرفته باشد و چه قبح عرفی داشته باشد و در نظر عموم مردم ، عمل زشتی محسوب گردد . چه اینكه حیا در جامع السعادات - از كتب مشهور اخلاقی – اینگونه تعریف شده است: حیا محدودیت و در تنگنا افتادن نفس و شرم داشتن از ارتكاب محرمات شرعی و عقلی و عرفی ، از ترس نكوهش و سرزنش هست به عبارت دیگر ،حیا نیروی بازدارنده ای است که انسان را از ارتکاب اعمال قبیح باز می دارد .حال ، آن عمل ، عمل قبیح شرعی باشد و یا عقلی و یا اینکه عرف آن را قبیح بداند .در ادامه ، حیا اعم از تقوا معرفی شده؛ چرا كه تقوا ، اجتناب از گناهان شرعی است و حیا اعم است از این و اجتناب از آنچه عقل و عرف نیز زشت و ناپسند می دانند . علامه مجلسی ، آن را ملكه ای نفسانی دانسته كه به خاطر ترس از سرزنش موجب گرفتگی نفس آدمی گشته و او را از مخالفت با آداب منزجر می نماید . مونتسیكو ، حجب و حیا را خجلتی معرفی نموده كه شخص از نقص و عدم كمال خود دارد . ویل دورانت ، آن را نوعی عقب نشینی مدبرانه ارزیابی نموده كه از ترس و پاكدامنی زائیده می شود و با لطف و زرنگی گسترش می یابد .)فصل الخطاب این تعاریف ، تعریفی است كه از وجود نازنین صادق آل محمد (صلی الله علیه و آله ) نقل شده است . ایشان فرمودند :« حیا نوری است كه جوهرش جلو دار و پیشگام ایمان است و توضیح و تفسیرش ، بازداررنگی و توقف نزد هر چیزی است كه توحید و معرفت ، آن را انكار نماید . ایشان با این بیان ، بی حیایی را مخالف اساسی ترین اصل از اصول دین اسلام و هر دین الهی معرفی نمودد و با معرفت باری تعالی مغایر دانسند ، گو اینكه هر كه حیا ندارد ، از شناخت باری تعالی ، بی بهره است .

برای تحقق حیا زمینه هائی لازم است که عبارت است از حالت استحیاء و اعتقاد به اموری که حیا از آن ها لازم است. حیا نوری است که گوهر آن سینه ایمان است و معنای آن این است که در برابر هر آنچه با توحید و معرفت ناسازگاری است

خویشتنداری کنی (مصباح الشریعه / 510) حیا خوی زیبائی است که موجب رسیدن انسان به نیکی ها و کمالات می شود و حیا رأس مکارم و خوبی هاست و زمینه مطلوبی برای پاکی و جوانمردی است و رابطه تنگاتنگی با ایمان دارد به طوری که اگر ایمان نباشد حیا هم نخواهد بود. (میزان الحکمه، باب حیا، ج 3)

 

4-1 ماهیت شرم و حیا 

حیا، حالتی نفسانی است که آثار آن در چهره و رفتار خودنمایی می کند. این گونه شرم و حیا از آن جایی که به صورت حال و زمان مند می باشد و صفت و وصف پایدار به شمار نمی آید به عنوان فضیلت مورد ستایش و تقدیر نیست. بلکه زمانی که شرم و حیا به صورت پایدار در آید، به عنوان فضیلتی انسانی و خوی و منش نیکو مورد ستایش خردمندان قرار می گیرد.

شرم و حیایی که به عنوان فضلیت از آن یاد می شود، معنا و مفهوم دیگری را القا می کند که در حوزه عمل نیکوی انسانی و رفتارشناسی هنجاری قرار می گیرد. شخصی که از صفت حیا برخوردار است در منش و کنش خویش انسانی است که از زشتی ها و ناهنجاری ها پرهیز می کند و خود را آلوده به آنها نمی سازد. [3]این مفهوم درباره ذات خداوندگاری بدین معنا که گفته شد نمی باشد، زیرا خداوند منزه و پاک از چنین وصفی است، چه آن که انقباض و گرفتگی درباره خدا معنا ندارد. بنابراین مراد از این که خداوند دارای صفت شرم و حیاست به معنای این است که خداوند قبیح و زشتی ها را ترک می کند و آن را انجام نمی دهد.

به سخن دیگر برای واژه شرم و حیا دو معنای مختلف است: معنایی که اشاره به حالت انفعالی دارد و در حقیقت واکنش نفس انسانی است به کنشی که نسبت به وی انجام می شود، دوم معنایی که به صفتی در انسان و یا غیر انسان اشاره دارد و به عنوان امر پایدار مطرح می باشد. در این صورت می توان آن را به خداوند به شکل کمالی آن نسبت داد. در این معنا حیا به معنای پرهیز از زشتی ها و دوری از انجام قبایح است. مفهوم ضد آن در این صورت وقاحت و بی شرمی است که امری ناهنجار و منش و کنشی زشت بشمار می رود.

قرآن به مساله شرم و حیا به عنوان صفت و فضیلت انسانی اشاره می کند و از انسان ها می خواهد که مردمانی خوددار از ارتکاب زشتی ها و قبایح باشند.

 

5-1 ارزش حیا 

رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ حیا را زینت آدمی شمرده و فرموده است: «بی شرمی با هیچ چیز همراه نشد مگر این که آن را زشت گردانید. و حیا با هیچ چیز همراه نگشت، مگر این که آن را آراست.»  امام علی ـ علیه السّلام ـ فرمود: «هر کس پوشش شرم گزیند کسی عیب او نبیند» و در بیانی دیگر می فرماید: «حیا پیشه کن که حیا نشانه نجابت است.»

امام صادق ـ علیه السّلام ـ جایگاه حیا را در رأس مکارم اخلاقی دانسته می فرماید:

مکارم اخلاق یکی بسته به دیگری است، خداوند آنها را به هر که خود خواهد، دهد. ممکن است در مرد باشد و در فرزندش نباشد، در بنده باشد و در مولای اونباشد، (آنها عبارتند از:) راستگویی،صداقت با مردم، بخشیدن به مسکین، جبران کردن خوبی ها، امانتداری، صله رحم، دوستی و مهربانی باهمسایه و یار، میهمان نوازی و در رأس همه حیا.

امام علی ـ علیه السّلام ـ در باب نقش کلیدی حیا فرمود: «حیا وسیله رسیدن به هر زیبایی و نیکی است.»  اهمیت حیا در حدّی است که امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: «ایمان ندارد کسی که حیا ندارد.»  از سیره رسول اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ گزارش شده است که هر گاه با مردم صحبت می کرد، عرقِ شرم بر پیشانی داشت و هیچ گاه به آنان خیره نمی شد.

از امام کاظم ـ علیه السّلام ـ به یاران خود توصیه می فرمود: پرده شرم و آزرم میان خود و برادرت برمدار، و مقداری از آن باقی گذار؛ زیرا برداشتن آن، برداشتن حیا است.

 

6-1 اركان حیا 

حیا داراى سه ركن اصلى است: فاعل، ناظر، فعل.

منظور از فاعل، شخصى است كه كرامت و بزرگوارى نفسانى دارد. ناظر در حیا، شخصى است كه مقام و منزلت او در چشم فاعل، عظیم و بلند مرتبه است. ركن سوم، فعل است كه همان فعل ناپسند و زشت نام دارد.

محور بازدارندگى از فعل گناه در حیا، ادراك حضور ناظرِ محترم و حفظ حرمت اوست. با این وصف، فرق حیا و تقوا و خوف مشخص مى‏شود؛ به این بیان كه در تقوا و خوف، محور بازدارندگى، درك قدرت خدا و ترس از مجازات اوست، اما در حیا، محور بازدارندگى، ادراك حضور خداوند متعال است.

گرچه جوهره و ماهیت حیا، بازدارندگى از ارتكاب اعمال زشت است اما این بازدارندگى، انجام اعمال نیك را نیز در پى خواهد داشت. پس حیا، هم نقش بازدارندگى و پیش‏گیرى از گناه دارد و هم عامل تحریك كننده انسان به سوى خوبى‏ها محسوب مى‏شود.

7-1 فطرى بودن حیا

انسان غیرا ز غرایز خدادادى، فطریاتى دارد كه حیوانات فاقد آن هستند. یكى از آن فطریات، حیاست. از آن‏جا كه انسان به بى‏عیب و نقص بودن تمایل دارد و نمى‏خواهد عیوب احتمالى‏اش نمایان گردد، مى‏توان گفت یك كشش فطرى و درونى به حیا دارد؛ یعنى اگر متوجه شود دیگران عیوبش را مى‏دانند ناراحت مى‏شود. همین ویژگى، او را از حیوان متمایز مى‏سازد.

قرآن مجید در داستان آفرینش آدم و حوا به تلاش آنها براى پوشاندن عورت خود اشاره مى‏كند و مى‏فرماید: «چون از آن درخت تناول كردند، شرمگاهشان آشكار شد و به پوشاندن خویش از برگ‏هاى درختان پرداختند.»

از این آیه معلوم مى‏شود كه حیا و پوشش، امرى فطرى است، زیرا كسى به آدم و حوا یاد نداد كه در آن حال، عورت خود را بپوشانند و شرم داشته باشند.

 

8-1 عوامل ظهور و بروز حیا

حال با همه ی این بحث ها چه کنیم که حیا را در خود ظاهر کنیم؟در ابتدا باید بدانیم که حیا امری است فطری و ایجاد کردنی نیست.چیزی است که در وجود و سرشت همه وجود دارد و فقط باید آن را ظاهر کنیم.

شاید نسبت به حجاب افرادی باشند که با نفرت برخورد کنند و به بی حجابی افتخار کنند؛اما در جامعه کسی را نمی بینید که وقتی از حیا صحبت شود،نسبت به آن اشتیاق نشان ندهد و یا به او احساس نفرت دست دهد و اگر او را به بی حیایی توصیف کنند،ناراحت نشود.

دلیل آن این است که حیا جزء فطرت ماست و آن را در درون خود لمس می کنیم و البته به شکل اکتسابی ظهور می کند.با آن که حیا اکتسابی است،ولی اکتسابی بودن بدین معنا نیست که انسان می تواند آن را بر خود ارزانی کند بلکه بایستی آن را از خداوند طلب کند و بخواهد که به او عنایت نماید و در هر حال ظهور آن نیازمند تلاش و کوشش است.

1- ایمان

در روایات به رابطه ی حیا و ایمان تأکید زیادی شده است. امام صادق(علیه السلام) حیا را از ایمان می دانستند [4]و در کنار مهربانی و فهم،این سه را نشانه ی مؤمن معرفی می کردند [5]و می فرمودند:«کسی که حیا ندارد،ایمان ندارد.»[6] و بر عکس آن هم چنین است:«حیا و ایمان ملازم یکدیگرند. پس هر گاه یکی از آن ها برود،دیگری هم به دنبال آن خواهد رفت.»[7] و تا مرحله ای جلو رفتند که حیا را عین ایمان معرفی کردند و فرمودند:«هیچ ایمانی مانند حیا و صبر نیست.»[8]

پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) هم ملازمت و پایداری نسبت به حیا را جزء صفات مؤمن می دانستند[9] و می فرمودند:«حیا،شعبه ای از ایمان است و جز خیر به دنبال نمی آورد.»[10] لذا یکی از عوامل اصلی ظهور حیا در انسان طلوع ایمان در قلب اوست. ایمان باعث می شود انسان حضور خدا را درک کند و در محضر او حیا نماید و «هرگاه عملی بر خلاف ایمانش از او سر زد،شرم کند.»[11] و بالاتر از این «شایسته است که وقتی فکری در غیر طاعت خداوند به ذهنش راه یافت،شرم کند.»[12]

2-محبت و معرفت

حیا از مقوله ی محبت است و در این وادی مطرح می شود؛ نه از مقوله ی تکلیف و وظیفه. انسان از روی عشق و محبت حیا می کند و تا به مراحل بالای معرفت نرسد،این مفهوم را درک نخواهد کرد. نمونه های آن در سال های دفاع مقدس زیاد رخ داده است. مثلاً نقل می کنند یکی از رزمندگان روی زمین افتاده بود و لحظات آخر را سپری می کرد. دوستش از کنار او رد شد و به او گفت: کاری نداری تا برایت انجام دهم؟ او پاسخ داد:پای مرا به این سمت قرار بده،چون الان به سمت حرم ابا عبدالله (علیه السلام) است و من شرم دارم که این چنین جان بدهم!

این ها در وادی احکام و تکلیف مطرح نیست؛یعنی اگر این شهید با همان حالت هم جان می داد،هیچ تکلیف شرعی را عصیان نکرده بود؛اما شدت حب به قدری است که او را به اینجا رسانده است.

3-رضای الهی

کسانی که به خداوند اعتماد دارند،به میزان اعتمادشان به مراحلی می رسند. مرحله ی اول توکل؛یعنی در کارها به خدا تکیه می کنند. با اعتماد بیشتر به تفویض می رسند؛یعنی امور را به خداوند می سپارند.مرحله ی بعد تسلیم است که اختیار خود را سلب و تماماً خود را به خداوند تسلیم می کنند.و در نهایت رضای الهی است؛یعنی در این تسلیم آنچه خداوند بر سر آن  ها می آورد،با رضایت خاطر و خرسندی می پذیرند.

خداوند در حدیث معراج به پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود:کسانی که به مرحله ی رضا برسند،خصلت هایی را برایشان هموار می سازم از جمله:«جامه ی حیا را بر تن او می سازم تا تمامی خلق از او شرم و حیا داشته باشند.»[13]

4- خوف از مقام

بعضی انسان ها به خاطر طمع به پاداش و بهشت اعمال خوب انجام می دهند و بعضی به خاسر ترس ار؛وقتی می شنود«کسانی که آیات کتاب آسمانی را کتمان م یکنند و آن را به بهای ناچیزی می فروشند،جر آتش به شکم های خود فرو نمی برند و خداوند روز قیامت با آنان سخن نگوید و پاکشان نسازد و ایشان را عذابی دردناک است.»[14] آن وقت بر اثر ترسی که احساس می کند،عملی را انجام می دهد و البته آن عمل را نوعی تکلیف و دشواری برای خود می بیند.

اما منشأ عمل و ترک در فرد با حیا ترس از عذاب نیست بلکه خوف از مقام است. لذا افرادی که دارای معرفت عمیقی هستند می گویند:«عالم محضر خداست، در محضر خدا معصیت نکنیم.»[15]

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:قدرت حیا از اندوه و هراس است و حیا مسکن خشیت و بیم است. پس ابتدای حیا هیبت است و صاحب حیا مشغول به خویشتن است و از مردم و کردارشان کناره می گیرد.[16]

بیم از سرزنش نفس و ترس از سرزنش خداوند دو مسأله ی بنیادین و اساسی است که انسان را به حیا کردن وا می دارد. هنگامی که انسان به درک درستی از خویشتن دست می یابد،می فهمد که او موجودی حاکم و غالب بر اعمال و رفتار خویش است و قدرت گزینش و انتخاب را در اختیار دارد.

خداوند در این جهان شرایط لازم را برای انجام خیر و شر فراهم آورده است تا بدین شکل اختیار انسان معنا پیدا کند. لذا در هنگام ارتکاب عملی ناشایست،هم می توان حیا داشت و از آن عمل خودداری نمود و هم می توان بر خلاف آن در کمال بی حیایی به انجام آن عمل مبادرت نمود. دانستن این که ارتکاب امری ناشایست،دون شأن و مقام و مرتبت اشرف مخلوقات است، به ما کمک می کند تا از امور ناشایست و ناپسند بپرهیزیم.

از دیگر عوامل و انگیزه های حیا،ترس از سرزنش و عتاب پروردگار جهان است. بدین معنا که اگر نعمت های سرشار و لطف و مهربانی و عفو و گذشت و تمامی صفات نیکوی خداوند را در نظر بگیریم و جایگاه خویش ا در برابر او بشناسیم،به خود اجازه ی ترک حیا را نخواهیم داد. چنان که پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) می فرمایند:«از خداوند به سبب نعمت های پایداری که حتی به اندازه ی یک هفتم توان جبران آن ها را ندارم، حیا و شرم می کنم.»[17]

5-شکر گزاری برای تحصیل حیا

در روایت آمده است:اگر چند صفت در وجودت بود،شکر خدا را بجا آور و اگر در وجودت موجود نبود،با گریه و زاری آن هارا از خداوند طلب کن. از حضرت سؤال شد،آن ها چیست؟حضرت فرمودند:پارسایی،قناعت،صبر و شکیبایی،شکر گزاری،حلم و بردباری،حیا،سخاوت،شجاعت،غیرت،نیکی کردن،راست گفتاری و امانتداری.[18] در ابتدای روایت اشاره گردیده است که این صفات،اختصاص به پیامبران دارد.

6- تظاهر به حیا

حیا را می توان با افزایش حرارت بدن، سرخی گونه ها،خم شدن یا برگرداندن سر،دوخته شدن چشم ها به زمین و مخفی کردن صورت جلوه گر ساخت.

به طور کلی صفات اخلاقی به گونه ای است که حالات ظاهری آن،اصل صفات را در قلب انسان پدید می آورد. به عنوان مثال اگر شخصی احساس کند فلان خصیصه ی اخلاقی در او وجود ندارد، باید تظاهر به آن بکند  تا کم کم در وجودش نهادینه گردد. همان گونه که در حدیث آمده است:«هر چند بردبار و صبور نیستی،خود را به بردباری بزن.»[19] برای تمرین با حیا شدن باید به افراد با حیا نگریست. اگر می بینید آنان نگاه خویش را به زمین می دوزند یا اگر عمل نادرستی از آنان سر زد سکوت اختیار می کنند و بی جهت از خود دفاع نمی کنند و...باید از اعمال آنان الگو برداری نمود.

7-مراقبت از چشم

در روایات هم آمده است که محل حیا چشم انسان است.[20] کسی که می خواهد حیا را در وجودش نمایان کند باید ابتدا بر روی چشمانش تمرین کند. آن زمانی که چشم انسان به پایین می افتد و خیره خیره نگاه نمی کند،زمان بروز حیاست. در قرآن هم می بینیم که در مورد روابط زن و مرد،بر روی«غضّ بصر» یعنی شکستن نگاه تأکید می کند[21] که از همین جا نشأت می گیرد. حضرت علی (علیه السلام) هم حیا را چشم فرو بستن می دانند.[22] البته این مطلب در مورد دو جنس موافق هم مصداق دارد.

خدمت بزرگان که می رویم،می بینیم این مطلب را کاملاً در نگاه هایشان مراعات می کنند. بار ها خوانده ایم و توجه کرده ایم که نگاه تا چه حدی در انتقال مقاصد مؤثر است. وقتی نزد حکیمی قرار می گیریم، متوجه می شویم که تأثیر نگاه پایین و شکسته (عضَّ بصَر) به مراتب از نگاه مستقیم بیشتر است. گاهی نگاهش آدم را فرا می گیرد. یک لحظه به انسان نگاه می کند و بعد نگاهش را فرود می آورد و دوباره به انسان می نگرد. این جاست که نگاه حراج نمی شود،بلکه ارزشمند می شود.

حیا هم همین را به ما می گوید؛ نمی گوید: کورشو!یا زیبایی هایت را کور کن! می گوید: نگاه و زیبایی هایت را حراج نکن. هیچ وقت اشیای گران قیمت را به معرض حراج نمی گذارند. حیای کالای وجود انسان را قیمتی می کند و به نگاه ارزش می دهد. می گوید: نگاهت را بی حساب خرج نکن و جالب آن که این طور نگاه ها سپر محکمی است در مقابل دیگران. وقتی انسان نگاهش را کنترل کند،با این عملش به طرف مقابل هم تلقین می کند که تو هم باید این طور باشی و لباس حیا را به نگاهت بپوشا

برچسب‌ها: <-TagName->

پژوهش و تحقیق پایان دوره تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی بر اختلالات رفتاری كودكان پیش دبستانی 61 ص (ع

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:35
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات61
حجم فایل195 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی بر اختلالات رفتاری كودكان  پیش دبستانی

مقدمه:

روانشناسان در دهه های اخیر،‌ در بررسی اختلالات رفتاری و انحرافات اجتماعی به این نتیجه رسیده اند كه بسیاری از اختلالات و آسیب ها در ناتوانی در تحلیل صحیح و مناسب از خود و موقعیت خود،‌ عدم احساس كفایت  و كنترل شخصی جهت رویارویی با موقعیت  های دشوار  و عدم آگهی برای حل مشكلات و مسائل زندگی واقعی به شیوه مناسب ریشه  دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی بر اختلالات رفتاری كودكان  دبستانی بوده است.

 

بحث  و نتیجه گیری:

تجزیه و تحلیل یافته ها نشان  داد مشكلات دانش آموزان  دارای اختلالات رفتاری تحت آموزش مهارت های اجتماعی كاهش یافته است. این نتایج نشان می دهد كه دست اندركاران امور بهداشت  و سلامت كودكان بایستی در خصوص آموزش مهارت های اجتماعی از دوره  دبستان اهتمام جدی ورزند. به طور كلی،‌ می توان گفت كه آموزش مهارت های اجتماعی به افزایش سلامت روان  منجر می شود در پیشگیری از بیماری های روانی و مشكلات رفتاری نقشی موثر دارد.

واژه های كلیدی:‌ مهارت های اجتماعی،‌ اختلالات رفتاری، كودكان  دبستانی.

 

 

مقدمه:

اختلالات رفتاری، رفتارهایی هستند که فرد به وسیله آن‌ها حقوق دیگران را نقض می‌کند و قواعد اجتماعی را زیر پا می‌گذارد. این اختلال بیشتر در دوران کودکی یا نوجوانی روی می‌دهد و در پسران بیشتر از دختران دیده می‌شود. بیمارانی که دچار اختلال رفتاری هستند تلاش می‌کنند تا رفتاری مورد پسند جامعه پیدا کنند.

اختلالات رفتاری به دو دسته تقسیم می‌شوند: نوعی که در دوران کودکی آغاز می‌شود (نشانه‌ها پیش از 10 سالگی ظاهر می‌شوند) و نوعی که در دوران نوجوانی آغاز می‌شود (نشانه‌ها پس از 10 سالگی ظاهر می‌شوند). اختلالات رفتاری دارای چهار نوع عمده می‌باشند:

رفتار پرخاشگرانه

رفتار غیرپرخاشگرانه

تقلّب یا دزدی

نقض جدّی قوانین

بسیاری از رفتارهای مرتبط با اختلالات رفتاری ظاهری شبیه نافرمانی‌ها و سرکشی‌های معمولی دوران کودکی دارند امّا بسیار شدیدتر و جدّی‌تر هستند. بیماران ممکن است نسبت به دیگران رفتار پرخاشگرانه یا قلدرمآبانه داشته باشند و با آن‌ها وارد دعوا و زد و خورد شوند. این بیماران ممکن است تمایل به دروغگویی، غیبت از کلاس‌های درس، فرار از خانه یا سوء مصرف مواد داشته باشند. رفتارهای پرخطر و بی‌پروا از مشخصه‌های بیمارانی است که دچار اختلال رفتاری هستند.

برخی عوامل در ایجاد اختلال رفتاری نقش برجسته‌ای دارند. این عوامل شامل تعارضات در محیط خانوادگی کودک از جمله بهره‌کشی، بی‌توجهی، مشکلات زناشویی والدین و اعتیاد آن‌ها می‌باشد.

اگر پزشک کودک به اختلال رفتاری مشکوک شود احتمالاً او را به یک متخصص سلامت روان معرفی می‌کند. متخصص، به مشاهده رفتار کودک می‌پردازد. به علاوه، آزمون‌های استاندارد یا سایر ابزارهای ارزیابی روانی ممکن است مورد استفاده قرار گیرد تا تشخیص اختلال رفتاری قطعی گردد.

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که یک رویکرد چند وجهی شامل روان درمانی غالباً موثرترین روش برای درمان اختلالات رفتاری است. اکثر بیمارانی که اختلال رفتاری دارند وقتی به دوران بزرگسالی می‌رسند مشکلشان برطرف می‌گردد امّا تعدادی از بیماران مشکلشان در دوران بزرگسالی نیز ادامه می‌یابد و به اختلال شخصیت جامعه‌ستیزی تبدیل می‌شود.

درباره اختلالات رفتاری  

اختلالات رفتاری، گروهی از رفتارها هستند که بیمار به وسیله آن‌ها به طور مکرّر حقوق اساسی دیگران را نقض می‌کند و یا قواعد اجتماعی را زیر پا می‌گذارد. این اختلال در دوران کودکی یا نوجوانی شکل می‌گیرد و در پسران بیشتر از دختران شایع است.

بسیاری از رفتارهای مرتبط با اختلالات رفتاری ظاهری شبیه نافرمانی‌ها و سرکشی‌های معمولی دوران کودکی دارند امّا بسیار شدیدتر و جدی‌تر هستند. بیمارانی که دچار اختلال رفتاری هستند نوعاً نسبت به سلامت و خوشی دیگران بی‌توجهند. حس همدردی در آن‌ها پایین است و غالباً رفتارهای دیگران را برای خود تهدیدآمیز و خصمانه تلقی می‌کنند. در نتیجه، غالباً واکنش پرخاشگرانه‌ای به این تهدیدهای خیالی نشان می‌دهند و رفتارهای خود را این‌گونه توجیه می‌نمایند.

برخی از این بیماران ممکن است اعتماد به نفس ضعیفی داشته باشند در حالی که برخی دیگر ممکن است ارزش بیش از حدّی برای خود قایل باشند. این بیماران غالباً بیرحم و سنگدلند و احساس گناه اندکی می‌کنند و حتی هنگامی که ظاهراً خطای خود را می‌پذیرند، بیشتر ترفندی است برای جلوگیری از تنبیه شدن.

رفتار پرخطر و بی‌پروا، مشخصه غالب بیمارانی است که دچار اختلال رفتاری هستند. آن‌ها ممکن است در سنین پایین به رفتارهای جنسی، سیگار کشیدن، نوشیدن الکل و استعمال مواد مخدر روی آورند و باعث مشکلات قانونی گردند.

در بسیاری موارد، بیمارانی که اختلال رفتاری دارند دارای ضریب هوشی کمتر از سطح میانگین و عملکرد تحصیلی پایینی هستند. افکار مربوط به خودکشی یا اقدام برای خودکشی نیز در بین آنان دیده می‌شود.

پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد که برخی کودکانی که دچار اختلال رفتاری بوده‌اند پس از رسیدن به دوران بزرگسالی، افرادی متعادل، سالم و موفق و با عملکرد اجتماعی عادی شده‌اند. هر چند، برخی از آن‌ها ممکن است این اختلال را در بزرگسالی نیز حفظ کرده و یا دچار اختلالات دیگری نظیر اختلال شخصیت جامعه‌ستیزی و سوء مصرف مواد گردند.

 

3. انواع و تفاوت‌های اختلالات رفتاری

اختلالات رفتاری در بین شایع‌ترین اختلالات سلامت روانی در بین پسران و دختران است. چهار نوع اصلی اختلال رفتاری عبارتند از:

 

رفتار پرخاشگرانه. رفتاری که باعث یا تهدید کننده آسیب جسمی به مردم یا حیوانات گردد.

رفتار غیرپرخاشگرانه. رفتاری که باعث آسیب‌رساندن یا از دست دادن اموال گردد.

تقلّب یا دزدی. رفتاری که شامل دروغگویی یا دزدیدن اموال دیگران باشد.

نقض شدید قوانین. رفتاری که شامل زیرپا گذاشتن قوانین و قواعد متداول باشد، نظیر فرار از مدرسه یا رعایت نکردن ساعت منع رفت و آمد شبانه. 

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->

پژوهش و تحقیق پایان دوره بررسی رابطه بین مشق شب و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کلاس پنجم در سال تحصیلی

سه شنبه 1 اسفند 1396
8:35
مارال
دسته بندیعلوم انسانی
فرمت فایلdocx
تعداد صفحات75
حجم فایل256 کیلو بایت

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود

 مقدمه

تكلیف خانه به عنوان كار و وظیفه خارج از كلاس و ادامه تكمیل كار كلاسی برای دانش‌آموز تعریف شده است. سه نوع تكلیف داریم؛ تمرین، آماده‌سازی و ادامه و تكمیل تكالیف.تاكنون صدها تحقیق در مورد مشق خانه و نقش آن در موفقیت های تحصیلی انجام شده است. برای نمونه قدمت این تحقیقات به نود سال پیش می رسد و آنها در مجموع مشق را جزء جدایی ناپذیر یادگیری می دانند. مطالعات نظرات معلمین، محصلین و والدین متخصصین در سالهای اخیر نشان می دهد كه همگی معتقدند كه مشق شب دانش آموزان را در كسب نمرات بهتر یاری می‌نماید. از جمله متخصصینی كه انجام تكالیف درسی را مفید می داند دكتر علی اكبر سیف می باشد وی در مورد اهمیت و نقش مشق در تحقق یادگیری معتقد است:

1-«بخش عهده یادگیری باید در كلاس انجام گیرد و فعالیت های خارج از مدرسه باید مكمل یادگیری و فعالیت های مدرسه باشد. در شرایطی، توضیحاتی كه در كلاس داده می شود برای یادگیری بعضی از دانش آموزان كفایت می كند، اما برای بعضی دیگر ممكن است چنین نباشد و لذا به تمرین ومرور بیشتری نیاز داشته باشند، در این صورت می توان با تعیین تكالیفی مناسب با نیاز هر دانش آموز او را در این امر یاری كرد» (سیف، 1374)

مشق شب از وظایفی است كه از تاسیس مدارس همگانی عمدتاً به منظور تكمیل آموزش مدرسه و گاه به عنوان وسیله ای در دستیابی به اهداف دیگر آموزش و پروش مانند عادت به كار مستقل، رشد، مسئولیت، عادت به مطالعه برای دانش آموزان در كشورها معمول بوده است.

امروزه با توجه به تحولات جوامع با پیدایش نظریه‌های تربیتی و وجود رسانه‌هایی كه اوقات فراغت دانش اموزان را به خود اختصاص می دهد، ضرورت مشق شب در بسیاری از كشورها مورد سوال قرار گرفته و راههای دیگری برای پر كردن اوقات فراغت كودكان و نوجوانان در خانه تدبیر می گردد.در بعضی از جوامع از جمله در ایران- مشق شب هنوز جایگاهی سنتی و ارزشی خود را حفظ نموده است و از آن جا كه گروه های مختلفی درگیر آن می باشند، این مسئله هنوز به عنوان یك موضوع روز مطرح بوده و طیف وسیعی از افكار و عقاید مختلف و گاه متضادی را در بر می گیرد. مشق شب چنان با تار و پود نظام آموزش و پرورش كشورمان آمیخته است كه تصور مدرسه بدون مشق برای بسیاری از ما ممكن نیست. مشق به عنوان فعالیتی كه دانش آموزان و والدین آنها را درگیر ساخته از دیدگاه های مختلف و حتی متضاد مورد بررسی قرار گرفته است.موافقان معتقدند اگر دقت لازم در تعیین نوع مشق صورت پذیرد و اگر این فرایند مورد ارزشیابی دقیق واقع شود نه تنها مزاحم یادگیری مدرسه ای نیست بكله تداومی مناسب برای آن محسوب می شود. مخالفان این فعالیت بیشتر وضعیت اجرایی نامناسب آن را در چه مرحله تعیین مشق و چه در مراحل اجرا و ارزشیابی دلیلی برای بیهوده بودن این فعالیت دانسته اند. با وجود این نقش مشق شب به عنوان یك حلقه ارتباطی بین خانه و مدرسه انكار ناپذیر است و مشق شب می تواند به عنوان وسیله ای جهت ارتباط بین والدین و شاگرد و معلم به كار گرفته شود.آنچه در این ارتباط حائز اهمیت است چگونگی تكرار مطالب و تمرین آموخته‌هاست. روشن است تمرین یا تكرار درس های آموزشگاهی زمانی می تواند مفید واقع گردد كه عوامل موثر در یادگیری و پیشرفت تحصیلی نیز مورد توجه قرار گیرد. وقتی دانش آموزان در شرایط یكسان در مقایسه با دانش آموزانی كه علاقه آشكار ندارند آن موضوع را به سهولت و با سرعت بیشتری می آموزند. دانش آموزان ممكن است با یك نوع مشق برخورد مثبت و با نوعی دیگر مشق برخورد منفی داشته باشند. چنین دانش آموزی احتمالا در مشقی كه نسبت به آن نگرش مثبت دارد پیشرفت بیشتری خواهد داشت.

بیان مسأله 

منظور از مشق شب یا مشقی كه دانش آموز باید برای تكمیل آموزش و پرورش مهارت ها و توانمندی های خود انجام دهد چیست؟ آیا دانش آموزی كه مجبور است چهار بار از درس رونویسی كند به اهداف شناختی، عاطفی و رفتاری آموزشی و پرورش در ارائه مشق شب یا تكالیف شبانه دست می یابد؟ مشق شب تا چه اندازه سبب بالندگی آموزشی در رشد تحصیلی دانش آموزان می شود؟ آیا معلم با دادن تكالیف اجباری، سنگین، خسته كننده، ملال آور، غیر ضروری موجب افزایش انگیزش تحصیلی و رشد خلاقیت او می شود؟آیا تنها یك نوع سنتی و كلیشه ای مشق شب در جریان آموزش و پرورش ما متداول است؟ آیا معلمان و متخصصان تعلیم و تربیت نمی خواهند با روشی دیگر از طریقی تازه تر، مشكلات مشق شب را در نظام آموزشی برطرف كنند؟

جای تردید نیست كه مشق شب باعث پایدار شدن یادگیری ها و آموزشهای كودكان دبستانی می شود ولی نباید فراموش كنیم كه كودك دبستانی در هنگام نوشتن مشق شب در حال گذراندن زندگی خود نیز هست. پس مشق شب باید با زندگی او تناسب داشته باشد.

آنچه محقق را به انجام چنین تحقیقاتی وا می دارد ارزیابی دقیق از عملكرد آموزگاران در باره‌ی تعیین تكالیف برای دانش آموزان و چگونگی نحوه‌ی بررسی این تكالیف و بررسی تاثیر انواع مشق در یادگیری دانش آموزان است. شكی نیست كه هنوز عده‌‌ی كثیری از معلمان، به شیوه‌ی سنتی مشق شب می‌گویند و هراز گاهی اگر فرصت دست بدهد بر روی تكالیف یا آخر مشق علامت هایی از خط زدن و یا امضا نمودن ثبت می نمایند و این روش تعیین مشق برای تمامی دانش آموزان و نحوه‌ی بررسی آن تا چه حد می‌تواند بر میزان تثبیت یادگیری دانش آموزان موثر باشد. و بررسی این نكته به نظر ضروری می رسد كه چند درصد از معلمان ما از شیوه های نوین در تهیه‌ی تكالیف و بررسی آن سهم دارند و چگونه می توان این روش ها را بسط و گسترش داد.

مشق شب برای چیست؟ مسئله مشق شب و مباحثات مربوط به آن همواره برای دانش آموزان و معلمان و اولیای دانش آموزان مطرح بوده و هست و نظریات موافق و مخالف آنان را برانگیخته است. یك عده از آنها مخالف تعیین مشق برای دانش آموز هستند به خصوص تعیین مشق شب را در سطح ابتدایی كاری بیهوده می دانند و عقیده دارند كه كودكان پس از یك روز طولانی و خسته كننده در كلاس وقتی به خانه می رسند بهتر است اوقات خود را با استراحت، بازی و یا اشتغال به یك كار سرگرم كننده به هر حال فعالیتی غیر درسی بگذرانند. وقتی با معلمان درباره مشق شب صحبت می شود اغلب عقیده دارند كه این اولیای دانش آموزان هستند كه بر ارائه مشق درسی در خانه تأكید می كنند تا خیالشان راحت باشد كه بچه ها چیزی یاد می گیرند. از طرفی وجود مشق شب بچه ها را سرگرم كرده مانع مزاحمت ها و سرو صدای آنها در خانه می شود. در نتیجه‌ی یك همه پرسی كه توسط یك روزنامه فرانسوی درباره مشق شب انجام گرفت، معلوم داشت كه بسیاری از معلمان عقیده دارند كه كودكان خود علاقمند به انجام مشق درسی در خانه هستند به شرط آنكه طولانی نباشد. آنان كه موافق مشق شب هستند آن را وسیله‌ای برای تشخیص توانایی های درسی كودكان می دانند و معتقد هستند كه تكالیف درسی شاگردان می تواند وسیله‌ای برای برقراری ارتباط بین خانه و مدرسه باشد. زیرا اولیا از طریق نظارت بر تكالیف متوجه می شوند در مدرسه چه می گذرد و چه تغییراتی در محتوای روش ها و برنامه های درسی داده شده است.مشق تمرینی است در زمینه‌ی آنچه كه دانش آموز در كلاس فرا گرفته و فقط در همین جایگاه می تواند نتیجه یادگیری را برای او در برداشته باشد.

 

امروزه با پیشرفت و گسترش علوم مخصوصاً علم روانشناسی و توجه خاص انسانها به امر تعلیم و تربیت باعث گردیده كه تعیین مشق شب از موارد مهم و نقش آفرین در پیشرفت تحصیلی و آموزش فراگیران جزء لاینفك آموزشی به حساب آید.

اما با توجه به حساسیت و اهمیت این مسأله متأسفانه به نظر می رسد چندان توجهی به این امر نمی شود و بعضی از مدارس و معلمین در تعیین مشق به صورت سنتی و سلیقه ای و بدون توجه به نیازها و جنبه های جسمی و ذهنی فراگیران عمل می نمایند كه چنین عملی نتیجه ای جز خستگی و دلسردی دانش آموزان از درس و معلم نخواهد داشت.

در این تحقیق، محقق در صدد است تاثیر شیوه های مختلف تعیین مشق شب را بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی بسنجد.

مشق شب از متغیرهای درونی مدرسه است كه در صورت تجدید نظر كلی و در شرایط فعلی آن شاید بتواند بسیاری از اهدافی را كه بر آن مترتب است، مانند تداوم یادگیری، بهبود نگرش به مدرسه، عادت به مطالعه، تنظیم وقت و …را جامه عمل پوشانده وسیله ای برای شناخت مشكلات دانش آموزان و كمك در رفع آن می باشد به امید آن كه گامی باشد در جهت اعتلای اهمیت توجه به مسأله مشق شب.

     محقق در صدد است كه تاثیر تكالیف فعال را بر روی پیشرفت تحصیلی در دروس ریاضی، علوم تجربی و ادبیات بررسی كند. از این جهت دانش آموزان پایه پنجم را به صورت نمونه و تصادفی انتخاب  نموده و با ارائه تكالیف فعال كه شامل تكالیف مختلف از دروس ریاضی،  علوم و ادبیات فارسی‌ (املا،  انشاء، خواندن) به صورت تمرینی، نگرشی، خلاق، پژوهشی و … و با در نظر گرفتن تفاوت های فردی دانش آموزان در اختیار معلم مربوطه قرار داده تا بعد از آزمون نوبت اول در كلاس ارائه دهد تا پس از آزمون نوبت دوم در كلاس نتایج به صورت طرح پیش آزمون و پس آزمون برای یك گروه مستقل مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرد.

اهمیت و ضرورت تحقیق 

بی شك آموزش و پرورش اساسی ترین نهاد اجتماعی در شكل دهی، هدایت و كنترل افكار افراد هر جامعه بشری است و داشتن یك آموزش و پرورش توانمند لازمه ی هر توسعه ی اجتماعی است. در بعضی از كشورهای جهان حكومتها مستقیماً آموزش و پرورش را به كنترل خود در می آورند تا بتوانند آنرا در جهت پیشبرد اهداف خود بكار برند. در این كشورها تمامی هزینه های آموزشی از طریق دولت تأمین می گردد. در بعضی دیگر ازكشورها آموزش و پرورش از طریق اعمال قوانین كنترل كننده به خدمت گرفته می شود. در این كشورها قسمت عمدة هزینه های آموزشی از طریق بخش خصوصی تأمین می گردد؛ گاه بخش خصوصی به تنهایی همه فعالیتهای آموزشی و پرورشی را عهده دار می گردد و گاه فعالیتهای مربوط به آموزش و پرورش به تناسب بین بخش خصوصی و دولتی تقسیم می شود و متناسب با نوع و میزان فعالیتها و همچنین وضعیت اجتماعی اقتصادی جامعه هزینه های آموزشی بین بخش خصوصی و دولت تقسیم می گردد. در این كشورها بخش خصوصی آموزش و پرورش از طریق اعمال قوانین كنترل می شود. میزان مشاركت بخش خصوصی در اداره آموزش و پرورش با میزان مشاركت بخش خصوصی در دیگر فعالیتهای اجتماعی رابطه مستقیم دارد و به عوامل متعددی چون میزان پایبندی حكومت مركزی به اصول مردم سالاری، میزان توسعه فرهنگی، وضعیت اقتصادی آحاد جامعه، وضعیت نیروی انسانی متخصص در امر تعلیم و تربیت، میزان رشد اقتصادی بخش خصوصی و قوانین حاكم بر نهاد آموزش و پرورش ( این قوانین منطبق با قانون اساسی و در جهت خواست حكومت مركزی تدوین می گردد ) بستگی دارد.

در هر دوره متناسب با برداشتی كه از یادگیری وجود داشته شكل و نوع مشق نیز متفاوت بوده است. اما امروزه با تعریفی كه از یادگیری می شود انتظار اهدافی فراتر از آن وجود دارد. دیدگاه های متخصصان معاصر در خصوص تكالیف درسی از فلسفه و روش های تعلیم و تربیتی كه در طول قرن ها متداول بوده تاثیر پذیرفته است. سالیان دراز حفظ كردن به عنوان تنها نوع مشق درسی و حتی یادگیری محسوب می شد. و در نتیجه همین بینش ناكامی های تحصیلی را صرفا به ناتوانی دانش آموزان نسبت می دادند نه به روش های آموزشی. یكی از عواملی كه در به وجود آوردن دیدگاه های جدید تعلیم و تربیت موثر واقع شده تشخیص درجه اهمیت فعال نمودن شخص دانش آموز بوده است. اغلب بینش های معاصر به تحریك قدرت ابتكار و مسئولیت پذیری  محصل در امر یادگیری بها می دهند و بر این هدف تاكید می‌كنند كه دانش آموز هرچه بهتر و موثرتر تر از اوقات خارج از مدارس در جهت یادگیری بهره ببرد.

اابته باید توجه داشت كه مشق شب هرگز نمی تواند به خودی خود مفید یا مضر تلقی گردد و سودمندی آن به عوامل و خصوصیات فردی و خانوادگی دانش آموز، عوامل كلاسی، برخورد معلم و بخصوص به ماهیت و چگونگی آن وابسته است.

تحقیقی كه انجام می گیرد دارای اهمیت فراوانی می باشد چرا كه یافته های آن می تواند رهنمودی برای تنظیم كتب درسی مناسب و دستور العمل هایی جهت تعیین مشق شب دانش آموزان باشد و از طرفی نقطه معلمان را در ارتباط با مشق شب در دروس مختلف ارائه نمود. و چراغی فرا راه معلمان در جهت استفاده بهتر از مشق شب عرضه نمود.

با توجه به محدودیت های اجتناب ناپذیر برنامه های مصوب رسمی كه همه‌ی فراگیران باید در ظرف زمانی محدود مواد آموزشی را فرا گیرند و مورد ارزشیابی قرار داده شوند و به كلاس بالاتر ارتقا یابند، در صورتی كه سرعت و توانایی یادگیری در همه ی فراگیران یكسان نمی‌باشد. اجرای مطلوب برنامه های آموزشی بر اساس برنامه های مصوب رسمی مستلزم استفاده بهتر از امكانات كلاسی است. بدیهی است چنانچه اگر تعدادی از دانش آموزان به دلایل مختلف فاقد آمادگی لازم برای برنامه های مصوب باشند معلم یا اجباراً ادامه‌ی اجرای برنامه را به هر صورت ممكن مقدم می شمارد و یا اینكه قسمتی از اجرای آن را در ازای آماده شدن فراگیران به وقفه یا تاخیر می اندازد. بعضاً مشاهده می گردد كه معلم ناچاراً نادیده می گیرد، در هر صورت گروهی از دانش آموزان ضرر خواهند كرد.

لذا انجام مشق در منزل می تواند با تثبیت و یا حتی توسعه آموخته های دانش آموزان، ابزار و وسیله مناسبی جهت تعدیل بخشی از كمبودهای برنامه های یكسال و غیر قابل انعطاف مدرسه باشد و به اجرای مطلوب در كلاس كمك نماید. بنابراین انجام مشق در منزل می تواند فرصت مناسبی برای جبران ضعف ها و عقب ماندگی های درسی و یادگیری باشند. البته به شرطی كه دانش آموز با رغبت به طور انفرادی و مستقل به انجام آن بپردازد.

موارد زیر از دیگر دلایل اهمیت تحقیق حاضر را مشخص می‌كند:

2-بدون تردید از جمله عوامل موثر در یادگیری، تكرار، تمرین و مهارت است و تكرار اكتسابهای آموزشگاهی سبب یادگیری بهتر و به خاطر سپردن آموخته هاست. پروفسور گوردون می نویسد كه مشق شب به عنوان موضوع تربیتی در سال 1842 مورد مباحثه متخصصان علوم تربیتی در انگلستان قرار گرفت و در سال 1892 در نخستین شماره های دائره المعارف تعلیم و تربیت آمده است كه بچه ها‌ی كمتر از 9 سال آماده نیستند كه تكالیف جدیدی در خانه انجام دهند.

3-جن واستیونس 1989 پس از مقایسه نگرش دانش آموزان چینی، ژاپنی و آمریكایی به این نتیجه رسیده اند كه در كشورهایی كه پیشرفت تحصیلی اهمیت بیشتری داده می شود، مشق شب نیز از مقام بالاتری برخوردار است.

 اهداف پژوهش: 

هدف كلی از این تحقیق رابطه بین  مشق شب و  پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه پنجم شهر بم در سال تحصیلی 93-92 است.

اهداف جزئی این پژوهش عبارتند از:

1-بررسی تاثیر ارائه مشق شب بر یادگیری دانش آموزان

2-بررسی تاثیر ارائه مشق شب بر توان هوشی  دانش آموزان

3-مقایسه شیوه های مختلف ارائه مشق شب بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

فرضیه های تحقیق 

در این تحقیق دو گونه فرضیه مورد نظر بوده است:

الف) فرضیه های مربوط به نگرش معلمان در  خصوص ارائه مشق شب در كلاس

1- ارائه مشق شب به صورت های مختلف از قبیل رونویسی، سبك پژوهشی و تمرینی موجب تثبیت یادگیری در دانش آموزان می گردد.

2- دانش آموزان رغبت زیادی در انجام تكالیف شب در منزل از خود نشان نمی دهند.

3- انجام مشق در منزل توسط دانش آموزان موجب تكمیل آموزش روزانه، تقویت ابتكار و تجارب یادگیری و بالا بردن تواناییهای ذهنی، دقت و موفقیت تحصیلی دانش آموزان می شود.

4- ارائه مشق شب در تمام دروس و نیز برای كلاس اول دبستان ضروری است. و به تنهایی می تواند در یادگیری موثر باشد.

5- توجه به تفاوت های فردی در ارائه مشق شب موجب كیفی تر شدن آموزش ها می گردد.

6- بررسی و رسیدگی معلم و میزان رضایت معلم در انجام مشق شب توسط دانش آموزان موجب تقویت یادگیری آنان می شود.

7- ارائه مشق شب منطبق با اهداف كلی درس موجب آموزش بهتر می گردد.

ب) فرضیه های مربوط به ارائه مشق فعال و تاثیر آن بر پیشرفت تحصیلی.

1- بین ارائه مشق شب به روش فعال و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه پنجم در درس علوم تجربی تفاوت وجود ندارد.

2- بین ارائه مشق شب به روش فعال و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه پنجم در درس ریاضی تفاوت وجود ندارد.

3- بین ارائه مشق شب به روش فعال و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه پنجم در درس ادبیات فارسی تفاوت وجود ندارد.

 

 

تعاریف و مفاهیم :

پس از پرداخت، لینک دانلود فایل برای شما نشان داده می شود

پرداخت و دانلود


برچسب‌ها: <-TagName->
صفحه قبل 1 ... 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700 701 702 703 704 705 706 707 708 709 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736 737 738 739 740 741 742 743 744 745 746 747 748 749 750 751 752 753 754 755 756 757 758 759 760 761 762 763 764 765 766 767 768 769 770 771 772 773 774 775 776 777 778 779 780 781 782 783 784 785 786 787 788 789 790 791 792 793 794 795 796 797 798 799 800 801 802 803 804 805 806 807 808 809 810 811 812 813 814 815 816 817 818 819 820 821 822 823 824 825 826 827 828 829 830 831 832 833 834 835 836 837 838 839 840 841 842 843 844 845 846 847 848 849 850 851 852 853 854 855 856 857 858 859 860 861 862 863 864 865 866 867 868 869 870 871 872 873 874 875 876 877 878 879 880 881 882 883 884 885 886 887 888 889 890 891 892 893 894 895 896 897 898 899 900 901 902 903 904 905 906 907 908 909 910 911 912 913 914 915 916 917 918 919 920 921 922 923 924 925 926 927 928 929 930 931 932 933 934 935 936 937 938 939 940 941 942 943 944 945 946 947 948 949 950 951 952 953 954 955 956 957 958 959 960 961 962 963 964 965 966 967 968 969 970 971 972 973 974 975 976 977 978 979 980 981 982 983 984 985 986 987 988 989 990 991 992 993 994 995 996 997 998 999 1000 1001 1002 1003 1004 1005 1006 1007 1008 1009 1010 1011 1012 1013 1014 1015 1016 1017 1018 1019 1020 1021 1022 1023 1024 1025 1026 1027 1028 1029 1030 1031 1032 1033 1034 1035 1036 1037 1038 1039 1040 1041 1042 1043 1044 1045 1046 1047 1048 1049 1050 1051 1052 1053 1054 1055 1056 1057 1058 1059 1060 1061 1062 1063 1064 1065 1066 1067 1068 1069 1070 1071 1072 1073 1074 1075 1076 1077 1078 1079 1080 1081 1082 1083 1084 1085 1086 1087 1088 1089 1090 1091 1092 1093 1094 1095 1096 1097 1098 1099 1100 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129 1130 1131 1132 1133 1134 1135 1136 1137 1138 1139 1140 1141 1142 1143 1144 1145 1146 1147 1148 1149 1150 1151 1152 1153 1154 صفحه بعد
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به powerpointdl است. || طراح قالب bestblog.ir